Làng cộng đồng
Làng Triêm Tây
Câu chuyện
Triêm Tây là làng ven sông Thu Bồn, nằm bên kia sông so với phố cổ Hội An, cách chừng 2 km. Dọc mép nước là những bờ tre dày. Làng trước thuộc xã, rồi phường Điện Phương, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam; từ 01/07/2025 thuộc phường Điện Bàn, thành phố Đà Nẵng. Người làng sống bằng làm nông và dệt chiếu.
Làng chiếu Triêm Tây hình thành vào thế kỷ XVIII. Năm 2018, hơn một nửa dân làng còn dệt chiếu. Trong làng có nhà cổ ông Phó Ba, nhà ông Nghè Phụng, lăng Ngũ Hành Tiên Nương, miếu Thần Hoàng, giếng cổ và cây thị hơn trăm năm tuổi; vài nhà làm nghề đắp tượng xi măng.
Làng được biết đến nhờ dự án du lịch cộng đồng khởi động năm 2015, do UNESCO và Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tư vấn. Dự án xây nhà văn hóa cộng đồng, bến thuyền, nhà đón khách, sửa ba nhà làm mẫu homestay và làm vườn rau cộng đồng. Hơn 30 hộ lập hợp tác xã nông nghiệp với bảy tổ dịch vụ, từ ẩm thực, văn nghệ, chèo thuyền đến lưu trú và hướng dẫn. Tháng 3/2017, làng nhận chứng nhận "Du lịch cộng đồng ASEAN 2017–2019", và đến cuối năm đó đã đón khoảng 10.000 lượt khách.
Bạn nên biết trước: mô hình ấy nay không còn vận hành. Tháng 10/2018, hợp tác xã tạm ngưng đón khách vì mâu thuẫn nội bộ, thiếu người và thu không đủ chi. Sau dịch Covid-19, hợp tác xã gần như ngừng hẳn; quý I/2023 làng chỉ đón 9 đoàn. Cầu Cẩm Kim mới đi qua làng kéo theo đô thị hóa: nhiều nhà bán đất, xây nhà bê tông, tường rào thay hàng rào tre. Đến tháng 12/2025, các tổ du lịch cộng đồng đã tan rã, việc đón khách là tự phát; phường dự kiến đấu giá cho doanh nghiệp đầu tư nhà đón khách và nghiên cứu mở chợ phiên, không gian làng nghề, ẩm thực.
Vì vậy, hãy xem chuyến đi như một buổi đạp xe hay đi bộ trong làng chứ không phải tour trọn gói. Bạn đi theo đường làng dưới bóng tre, ghé những nhà còn dệt chiếu, ra bờ sông, tìm nhà cổ, lăng và miếu. Chèo ghe, quăng lưới, hái rau, nấu bánh xèo hay mì Quảng là những hoạt động hợp tác xã từng tổ chức năm 2019; nay nhà nào còn nhận làm thì phải hỏi tại chỗ. Trong làng có vài khu lưu trú sinh thái tư nhân dưới rặng tre, hoạt động riêng, không thuộc hợp tác xã.
Từ Hội An, bạn đi xe máy qua cầu Cẩm Kim, hoặc thuê thuyền từ bến Thanh Hà khoảng 10 phút. Làng không bán vé, không có giờ mở cửa chung, cũng không còn đầu mối đặt chỗ chung. Làng nằm sát sông, hay chịu bão lũ và sạt lở bờ, nên tránh đi vào mùa mưa lũ.
Sân nhà và khung dệt là chỗ ở, chỗ làm của người dân: hỏi trước khi bước vào sân và trước khi chụp ảnh người đang dệt. Lăng và miếu là nơi thờ tự của làng, nên ăn mặc kín đáo, giữ yên lặng. Muốn mua chiếu, hãy mua thẳng từ nhà dệt.
Triêm Tây hợp với người đang ở Hội An muốn dành nửa buổi xem một làng ven sông còn nghề chiếu, rồi đi tiếp sang làng đúc đồng Phước Kiều cùng phường Điện Bàn. Nơi này không hợp với người cần chương trình có hướng dẫn, giờ giấc cố định, hay mong gặp mô hình du lịch cộng đồng như giai đoạn 2017–2019. Nếu muốn làm vườn, học nấu ăn có tổ chức, làng rau Trà Quế ở Hội An sẽ phù hợp hơn.
Có gì để trải nghiệm
- Homestay
- Tour
Từ khóa