Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ đứng trên đỉnh đồi D1, giữa phường Điện Biên Phủ, từ đó nhìn xuống thành phố và cánh đồng Mường Thanh. Đồi D1 thuộc cụm đồi quân Pháp đặt tên Dominique, là vị trí tiền tiêu của dãy đồi phía đông, nơi Trung đoàn 209, Đại đoàn 312 chiến đấu. Đồi là một điểm di tích thành phần của Di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ từ năm 2009; tượng đài là công trình dựng sau, đặt trên di tích.

Chiều 30/3/1954, mở đầu đợt tấn công thứ hai, pháo của quân đội Việt Nam dội xuống đồi D và các cao điểm phía đông; sau hai ngày, bộ đội làm chủ D1, D2, D3. Gần năm mươi năm sau, tượng đài được đúc từ ngày 14/11/2003 ở Ý Yên (Nam Định cũ), chở gần 700 km trong 8 ngày lên Điện Biên, tới nơi trưa 1/3/2004 và khánh thành ngày 30/4/2004, dịp 50 năm chiến thắng.

Tượng theo mẫu của nhà điêu khắc Nguyễn Hải, gồm ba chiến sĩ và một em bé dân tộc Thái, trên tay chiến sĩ là lá cờ "Quyết chiến quyết thắng". Tượng đồng cao 12,6 m, ghép từ 12 thớt đúc, đặt trên bệ cao 3,6 m; khối lượng đồng được ghi là 217 tấn hoặc 220 tấn tùy nguồn.

Đường lên là trục hành lễ 320 bậc, chia ba chiếu nghỉ tượng trưng ba đợt tấn công, hai bên có 56 cột mốc đá ứng với 56 ngày đêm chiến dịch. Trên đỉnh là sân hành lễ rộng khoảng 3.000 m² và bức phù điêu đại cảnh dài 58 m, cao trung bình 7,5 m, ghép từ 217 tấm đá xanh Thanh Hóa. Đứng ở sân, bạn nhìn được toàn cảnh khu trung tâm và cánh đồng; buổi sáng hoặc chiều muộn là lúc dễ chịu hơn để leo và ngắm. Đồi có điểm check-in do ban quản lý dựng và được lắp chiếu sáng nghệ thuật.

Cần biết trước: 320 bậc là một quãng leo dài, trưa hè nắng gắt và sân hành lễ ít bóng mát. Dịp 30/4, 7/5 và nghỉ lễ, nhiều đoàn lên dâng hoa. Giờ mở cửa và vé riêng của điểm này chưa có công bố chính thức rõ ràng; theo ban quản lý, các điểm di tích mở tất cả các ngày và thu phí theo từng điểm, mức 20.000 đồng/người từ 18 tuổi. Từ tháng 7/2026, đơn vị quản lý đã nhập vào Bảo tàng Điện Biên Phủ, nên hỏi lại trước khi đi.

Sân hành lễ là nơi các đoàn dâng hoa, tưởng niệm. Khi có đoàn làm lễ, bạn đứng sang bên, giữ im lặng; không leo lên bệ tượng hay phù điêu, không ngồi trên các cột mốc đá.

Tượng đài hợp với người muốn một điểm nhìn bao quát lòng chảo Điện Biên, gia đình có người đi bộ khỏe, người chụp ảnh phong cảnh vào sáng sớm, chiều muộn. Nếu không leo được nhiều bậc mà vẫn muốn hiểu các đợt tấn công, Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ ở đường Võ Nguyên Giáp là lựa chọn khác; còn nếu muốn đứng giữa dấu tích trận đánh, hãy lên đồi A1.