Không gian di sản
Căn cứ Bộ Chỉ huy Miền Tà Thiết
Căn cứ cuối cùng của Bộ Chỉ huy Miền ở rừng Lộc Thành, nơi bàn kế hoạch giải phóng Sài Gòn tháng 4/1975; di tích quốc gia đặc biệt năm 2015.
Câu chuyện
Cách TP HCM khoảng 130 đến 150 km về phía bắc theo quốc lộ 13, giữa những vườn cao su và điều của xã Lộc Thành, Căn cứ Tà Thiết là nơi Bộ Chỉ huy Quân giải phóng miền Nam Việt Nam, thường gọi là Bộ Chỉ huy Miền, đóng từ năm 1973 đến ngày thống nhất. Người trong vùng quen gọi khu rừng này là "Rừng Chính phủ".
Sau khi Lộc Ninh được giải phóng ngày 7/4/1972, Bộ Chỉ huy Miền dời từ chiến khu Dương Minh Châu (Tây Ninh) về Tà Thiết; căn cứ bắt đầu được xây từ đầu tháng 3/1973. Nơi này gần khu dân cư và ở điểm cuối đường mòn Hồ Chí Minh, thuận cho việc nhận người, vũ khí, lương thực từ miền Bắc. Ngày 3/4/1975, đoàn cán bộ Bộ Tổng tham mưu do Đại tướng Văn Tiến Dũng dẫn đầu họp tại đây bàn kế hoạch giải phóng Sài Gòn - Gia Định; tối 14/4/1975, bức điện đồng ý đặt tên "Chiến dịch Hồ Chí Minh" được gửi về căn cứ. Khi chiến dịch sắp mở màn, Bộ Chỉ huy chiến dịch chuyển tới căn cứ tiền phương Căm Xe ở Dầu Tiếng, nên Tà Thiết là nơi chuẩn bị, chứ không phải sở chỉ huy của những ngày cuối tháng 4.
Ngày 23/12/2015, Thủ tướng Chính phủ xếp hạng nơi đây là di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định 2367/QĐ-TTg. Diện tích được ghi rất khác nhau, từ 380 ha (Cục Di sản văn hóa) đến 3.500 ha (Báo Đồng Nai).
Trong khu di tích, các nhà làm việc của Thượng tướng Trần Văn Trà, Chính ủy Phạm Hùng, Đại tướng Lê Đức Anh, Thiếu tướng Nguyễn Thị Định và Thiếu tướng Lê Văn Tưởng được dựng theo lối nửa chìm nửa nổi, cột kèo gỗ rừng, mái lợp lá trung quân, nép dưới tán cây và bụi le. Bạn sẽ đi qua hầm chữ A, hầm giao ban nằm hoàn toàn dưới đất, bếp Hoàng Cầm loại "đại táo" rộng hơn 100 m² và hội trường nửa chìm nửa nổi. Phòng trưng bày bổ sung có 84 hiện vật và một sa bàn về căn cứ; khu tưởng niệm có đền và nhà bia. Từ đầu năm 2024, khách có thể chọn đi ô tô, xe điện hoặc đạp xe trong khuôn viên.
Nên biết trước rằng phần lớn những gì bạn thấy là công trình phục dựng: hầm chữ A được phục hồi năm 1995, một số nhà trùng tu năm 2009, và từ năm 2015 khu di tích được tôn tạo với tổng mức đầu tư hơn 300 tỷ đồng. Đây là điểm về nguồn của nhiều đoàn học sinh, sinh viên. Giờ mở cửa, giá vé và lịch thuyết minh chưa có công bố chính thức, nên hỏi Ban Quản lý di tích trước nếu đi theo đoàn.
Đây là nơi tưởng niệm. Hãy ăn mặc lịch sự, giữ yên lặng khi vào đền tưởng niệm và nhà bia, không leo lên mái hầm hay các nhà lá phục dựng.
Tà Thiết hợp với người muốn hiểu cách một sở chỉ huy thời chiến được tổ chức giữa rừng, và với các đoàn sinh hoạt truyền thống. Nếu bạn muốn thấy một dấu tích ít phục dựng hơn, Khu di tích Sân bay Lộc Ninh ở phường Lộc Ninh kế bên chỉ còn đường băng, cổng và bia, nơi diễn ra các đợt trao trả tù binh năm 1973.
Có gì để trải nghiệm
- Tham quan nhà làm việc, hầm giao ban, bếp Hoàng Cầm
- Xem phòng trưng bày hiện vật và sa bàn căn cứ
- Dâng hương tại đền tưởng niệm, nhà bia
- Đi xe điện hoặc đạp xe trong khu di tích
- Sinh hoạt truyền thống cho đoàn học sinh
Từ khóa