Bỏ qua, đến nội dung chính
Localis

Không gian di sản

Đình An Hòa

Đình làng Bến Gỗ bên tả ngạn sông Đồng Nai, giữ lối chạm gỗ rồng thân xương cá của cư dân chài lưới

Long Hưng, Đồng Nai

Câu chuyện

Đình An Hòa nằm bên tả ngạn sông Đồng Nai, trong làng Bến Gỗ, một làng xưa nay thuộc phường Long Hưng. Tiền đình quay mặt ra sông, đúng như cách người Bến Gỗ ngày trước đi lại và làm ăn bằng đường thủy. Với người trong vùng, nhắc tới Bến Gỗ là nhắc tới An Hòa, và ngược lại.

Đình được dựng từ cuối thế kỷ 18 (năm xây được ước đoán là 1792), ban đầu chỉ là một ngôi miếu nhỏ thờ Thành hoàng bổn cảnh, rồi qua nhiều lần trùng tu vào các năm 1944, 1953, 1994 và 2009 mới có dáng hôm nay. Năm 1989, đình được xếp hạng di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Mặt bằng bố trí theo dạng chữ Công, gồm chánh điện, nhà tiền bối và nhà khách; riêng nhà võ ca dựng tách ra phía trước, đối diện chánh điện, là nơi diễn xướng và múa lân trong các kỳ lễ.

Thứ đáng xem kỹ nhất là gỗ. Bộ khung nhà tứ trụ ghép mộng, mái lợp ngói âm dương và ngói vảy cá, nền lát gạch tàu; bờ nóc gắn gốm men xanh hình rồng chầu mặt trời và cá chép hóa rồng. Trong chánh điện, hoành phi và liễn đối sơn son thếp vàng treo dài theo các hàng cột; đầu kèo, xà ngang, cửa võng chạm cúc, mai, dơi ngậm quả, mây sóng nước, cá vượt long môn. Bạn thử tìm bức lưỡng long triều nhựt được cách điệu: đầu là rồng nhưng thân lại là xương cá đao, một chi tiết các nhà nghiên cứu cho là phản ánh nghề chài lưới của lớp cư dân cũ ở khúc sông này. Đình còn giữ một đạo sắc phong vua Tự Đức ban năm 1852 cho Thần Thành hoàng của làng.

Đình vẫn là nơi sinh hoạt của làng chứ không chỉ là di tích. Rằm tháng 8 âm lịch hằng năm (ngày dương thay đổi theo năm), làng làm lễ Kỳ yên cúng Thành hoàng, quy tụ gần hai nghìn người trong và ngoài làng; cứ ba năm lại có một đại lễ với hát bội và lệ xô giàn. Ngày thường, người trông coi và hương khói là Ban Quý tế cùng ông từ của đình, đều làm công quả.

Bạn nên biết trước là đình không có giờ mở cửa hay quầy đón khách như một điểm du lịch; ngày thường khá vắng, không có thuyết minh và hầu như không có dịch vụ quanh đình. Nếu muốn vào chánh điện, hãy hỏi người trông đình trước. Ăn mặc kín đáo, đi nhẹ, không chạm vào sắc phong, hoành phi, đồ thờ; chụp ảnh bàn thờ thì xin phép.

Nơi này hợp với người thích kiến trúc gỗ đình làng Nam Bộ và muốn thấy một ngôi đình còn nếp sinh hoạt thật, nhất là quanh rằm tháng 8. Nếu bạn chỉ có ít giờ ở trung tâm Biên Hòa và cần một điểm dễ ghé, đình Tân Lân hay các đình trên cù lao Phố sẽ thuận đường hơn.

Có gì để trải nghiệm

  • Xem chạm khắc gỗ, hoành phi, liễn đối trong chánh điện
  • Xem nhà võ ca và bố cục đình chữ Công bên sông
  • Dự lễ Kỳ yên rằm tháng 8 âm lịch

Từ khóa

  • Không gian di sản
  • Đồng Nai
  • Phường Long Hưng
  • Bến Gỗ
  • đình làng Nam Bộ
  • chạm khắc gỗ
  • lễ Kỳ yên
  • di tích cấp quốc gia