Làng cộng đồng
Làng bưởi Tân Triều
Cù lao trồng bưởi bên sông Đồng Nai, quê của bưởi đường lá cam và bưởi ổi được cấp chỉ dẫn địa lý năm 2012, trái rộ nhất vào mùa Tết.
Câu chuyện
Từ trung tâm Biên Hòa cũ đi chừng 10 km, qua cầu Tân Triều là vào tới cù lao Tân Triều, một dải đất phù sa có sông Đồng Nai bao quanh, nay thuộc phường Tân Triều, thành phố Đồng Nai. Hai bên đường làng là vườn bưởi nối nhau, cây sinh kế của nhiều đời người trên cù lao, tưới bằng nước sông quanh năm.
Tương truyền, khoảng năm 1869, hai cây bưởi giống từ Brazil được đem về trồng trước sân nhà thờ Tân Triều, người dân xin chiết cành và nhân rộng dần. Trước đó, đất cù lao chủ yếu trồng trầu và lúa. Báo chí ghi lại rằng sau một trận lũ lớn giữa thế kỷ 20 (có bài ghi năm 1950, có bài ghi năm Nhâm Thìn 1952), cả làng chuyển hẳn sang trồng bưởi.
Điều làm Tân Triều khác các vùng bưởi quanh Biên Hòa là tấm giấy chứng nhận: năm 2012, bưởi Tân Triều được cấp chỉ dẫn địa lý cho hai giống bưởi đường lá cam và bưởi ổi. Bưởi đường lá cam chiếm phần lớn diện tích, vỏ mỏng, múi dễ tróc, vị ngọt thanh xen chút chua nhẹ; bưởi ổi trái nhỏ, dáng như trái ổi, ngày càng ít người trồng vì năng suất thấp. Theo Báo Đồng Nai, riêng làng bưởi trên cù lao rộng gần 400 ha và phần lớn nhà vườn dùng phân hữu cơ, men vi sinh.
Đường vào làng là Đường huyện 9 (người dân quen gọi hương lộ 9), rẽ ngay sau cầu Tân Triều. Một số vườn mở cửa cho khách dạo dưới tán bưởi, mua bưởi hái tại vườn và ăn các món làm từ bưởi như gỏi bưởi, gà hấp bưởi, chè bưởi, trà và rượu bưởi; có vườn tổ chức đi thuyền một vòng quanh cù lao. Gần Tết, nhiều nhà vườn bán bưởi tạo hình hồ lô hoặc nổi chữ Tài, Lộc để chưng.
Tân Triều chưa phải một khu du lịch có ban quản lý chung. Mỗi vườn tự làm dịch vụ nên giờ đón khách, giá cả và món ăn khác nhau, có lúc thay đổi: một vườn du lịch lâu năm từng ngừng phục vụ ăn uống từ tháng 8/2024. Mô hình Làng Văn hóa - Du lịch Tân Triều theo kế hoạch của tỉnh đang trong giai đoạn thí điểm 2025-2026, nên bạn nên hỏi trước vườn nào đang đón khách.
Bưởi có trái quanh năm nhưng mùa rộ từ tháng 10 đến tháng Chạp âm lịch, đông nhất dịp cận Tết. Tân Triều là vùng trũng ven sông: Đài Khí tượng thủy văn Đồng Nai nhiều lần đưa Tân Triều vào danh sách có nguy cơ ngập do triều cường (tháng 10/2025, tháng 9/2026), đỉnh triều thường vào sáng sớm và chiều tối. Mùa mưa cuối năm, bạn nên xem cảnh báo trước khi đi.
Vườn bưởi là đất và tài sản của từng gia đình. Hãy hỏi trước khi vào vườn, không tự hái trái, không bẻ cành chụp ảnh, và mua bưởi trực tiếp từ nhà vườn khi có thể.
Làng bưởi hợp với gia đình và nhóm bạn muốn đi nửa ngày từ TP Hồ Chí Minh (khoảng một giờ xe), người mua bưởi Tết tận gốc, người thích chuyện nông nghiệp ven sông. Nếu bạn cần dịch vụ đồng bộ, lưu trú hay thuyết minh bài bản thì nơi này chưa đáp ứng. Muốn xem lớp lịch sử khai phá trên một cù lao khác của sông Đồng Nai, hãy đến cù lao Phố ở phường Trấn Biên.
Có gì để trải nghiệm
- Dạo vườn bưởi, xem bưởi trên cây
- Mua bưởi đường lá cam tại vườn
- Ăn món từ bưởi: gỏi, gà hấp, chè, trà bưởi
- Đi thuyền quanh cù lao (hỏi trước tại vườn)
- Xem bưởi tạo hình hồ lô, chữ nổi mùa Tết
Từ khóa