Bỏ qua, đến nội dung chính
Localis

Lễ hội

Lễ hội Chùa Ông Cù lao Phố

Lễ hội đầu xuân thờ Quan Thánh Đế Quân ở Thất Phủ Cổ Miếu, mùng 9 hoặc 10 đến 13 tháng Giêng, di sản phi vật thể quốc gia đầu tiên của Đồng Nai.

Trấn Biên, Đồng Nai

Câu chuyện

Mỗi năm, từ mùng 9 hoặc mùng 10 đến 13 tháng Giêng âm lịch, tức là trước Tết Nguyên tiêu, Thất Phủ Cổ Miếu mà người Biên Hòa quen gọi là chùa Ông, trên cù lao Phố, phường Trấn Biên, mở hội thờ Quan Thánh Đế Quân. Tháng 11/2023, lễ hội truyền thống chùa Ông được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, là di sản phi vật thể quốc gia đầu tiên của Đồng Nai.

Miếu do người Hoa bảy phủ dựng năm 1684, vài năm sau khi Trần Thượng Xuyên đưa di dân vào cù lao Phố. Cốt lõi của lễ hội là tín ngưỡng thờ Quan Công, theo chân người Hoa đến Đồng Nai rồi được người Việt tiếp nhận. Lễ hội ngày nay được khôi phục từ năm 2013, tạm dừng hai năm 2020-2021; năm 2026 là lần thứ XI. Phần lễ do Ban Trị sự Thất Phủ Cổ Miếu cùng các hội quán người Hoa thực hiện.

Lễ hội không gói trong một ngôi miếu. Trước ngày chính, đại diện Ban Trị sự đến các đình, miếu có liên quan như đình Nguyễn Hữu Cảnh, đình Tân Lân, miếu Tổ sư ở Bửu Long, miếu Thiên Hậu, Phụng Sơn Tự để dâng hương và thỉnh kim thân, linh vị các vị thần về chùa Ông cùng dự lễ. Năm 2025, lễ thỉnh hàm thư, tức gửi thư mời, được làm từ mùng 8.

Sáng mùng 10 là lễ Nghinh thần, đưa các vị thần dân gian và các bậc có công khai phá Biên Hòa đi xem dân tình đầu năm. Đoàn khoảng 800 đến 1.000 người rước kiệu, múa lân sư rồng, múa hẩu, chơi nhạc Triều Châu, hóa trang Quan Âm, Tề thiên, Phúc Lộc Thọ qua các phố quanh chợ Biên Hòa; người dân bày hương án dọc đường. Năm 2023, 2024 có cả đoàn thuyền trên sông, năm 2025 và 2026 chỉ đi đường bộ.

Ngày 13 khép lại lễ hội: buổi sáng cúng Trời cầu an theo nghi thức Phật giáo rồi thả phúc khí cầu; chiều tối thả hoa đăng trên sông trước miếu, trong đó có bảy hoa đăng lớn tượng trưng cho bảy phủ. Xen giữa là đờn ca tài tử, tuồng cổ, cải lương, võ thuật, trò chơi dân gian và giao lưu thư pháp Việt - Hoa.

Ngày dương lịch đổi theo năm (năm 2026 là 25/2 đến 1/3); lịch chi tiết được công bố gần ngày lễ. Ngày nghinh thần, các phố quanh chợ Biên Hòa có đoàn rước đi qua; đêm hoa đăng rất đông người bên mép sông, hãy giữ trẻ nhỏ bên mình.

Đây là nghi lễ của một cộng đồng đang thực hành tín ngưỡng. Bạn đứng xem hai bên đường, không chen vào đoàn rước hay khu hành lễ, hỏi trước khi chụp cận người đang khấn. Lễ hội được duy trì không đốt vàng mã, không rải tiền lẻ, và ban tổ chức nhắc khách chỉ cắm mỗi nơi một cây nhang.

Lễ hội hợp với người muốn thấy một lễ hội Hoa - Việt còn nghi thức, người thích lân sư rồng và nghệ thuật đường phố đầu xuân. Nếu bạn ngại đông, hãy đến Thất Phủ Cổ Miếu vào ngày thường để xem kiến trúc; còn nếu muốn xem một lễ cúng đình khác cũng gắn với Trần Thượng Xuyên, lễ Kỳ yên đình Tân Lân diễn ra vào tháng 10 âm lịch.

Có gì để trải nghiệm

  • Xem lễ nghinh thần sáng mùng 10 tháng Giêng
  • Dâng hương tại Thất Phủ Cổ Miếu mùa lễ hội
  • Xem lân sư rồng, múa hẩu, nhạc Triều Châu
  • Xem thả phúc khí cầu và hoa đăng ngày 13
  • Nghe đờn ca tài tử, xem tuồng cổ, cải lương
  • Xem giao lưu thư pháp Việt - Hoa

Từ khóa

  • lễ hội
  • lễ hội Chùa Ông
  • Quan Thánh Đế Quân
  • di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
  • người Hoa
  • cù lao Phố
  • tháng Giêng
  • Trấn Biên