Cách trung tâm Long Khánh cũ khoảng 8 km về phía nam, bên Quốc lộ 56 hướng đi Bà Rịa, Mộ cự thạch Hàng Gòn là một ngôi mộ đá lớn kiểu dolmen có niên đại khoảng 2.000 năm, nay thuộc phường Hàng Gòn, thành phố Đồng Nai. Người dân quen gọi nơi này là Mả Ông Đá; giới khảo cổ còn gọi là Di chỉ Hàng Gòn 7 hay Mộ Đông Dương. Ngày 23/12/2015, Thủ tướng Chính phủ xếp hạng khu mộ là di tích quốc gia đặc biệt.

Năm 1927, kỹ sư cầu đường người Pháp Jean Bouchot phát hiện ngôi mộ khi mở con đường từ Xuân Lộc đi Bà Rịa, nay là Quốc lộ 56, trên đất một đồn điền cao su, rồi khai quật từ 14/4 đến 16/5 năm ấy. Năm 1995, người ta phát hiện thêm một khu chế tác đá gần hầm mộ. Các nhà khoa học xác định niên đại di tích trong khoảng 150 năm trước Công nguyên đến 240 năm sau Công nguyên.

Hầm mộ là một khối hộp dài 4,2 m, rộng 2,7 m, cao 1,6 m, ghép từ sáu tấm đá hoa cương bằng hệ thống rãnh ngàm; riêng nắp mộ nặng khoảng 10 tấn. Quanh mộ từng dựng các trụ hoa cương dài hơn 7 m, đầu trụ khoét lõm hình yên ngựa, cùng các trụ sa thạch cao 2,5 đến 3 m. Theo các nhà địa chất được Báo Người Lao Động dẫn, loại hoa cương này không có ở Đồng Nai. Ai dựng mộ, chở đá bằng cách nào và mộ chôn ai vẫn là câu hỏi mở; nhiều nhà nghiên cứu cho rằng đây là mộ hỏa táng của một thủ lĩnh.

Hầm mộ nằm sâu khoảng 3 m so với mặt đất, dưới một nhà bao che rộng 46,8 x 30 m. Bạn theo hành lang dốc đi xuống để nhìn tận nơi các phiến đá và những đoạn trụ gãy được xếp trên bậc thềm từ đợt trùng tu năm 1992. Khu di tích rộng 37.120 m² sau đợt tu bổ khởi công năm 2011, còn có khu chế tác, nhà trưng bày, miếu Ông Đá và miếu Thổ thần.

Giờ mở cửa và giá vé chưa có công bố chính thức, dù khu di tích có nhà trực ban, bán vé. Tháng 8/2025, phía trước di tích đang làm mương thoát nước và đường bê tông. Quanh đây ít quán xá, bạn nên tự mang nước uống.

Mộ cự thạch còn là nơi thờ tự của người Hàng Gòn. Vài năm sau đợt khai quật đầu tiên, người dân dựng am thờ "Ông Đá", nay là miếu Ông Đá cách hầm mộ khoảng 10 m. Lễ vía Ông Đá, còn gọi lễ Kỳ yên, diễn ra quanh ngày 12 đến 13 tháng 9 âm lịch, với nghi thức rước Ông Đá từ hầm mộ về miếu rồi hồi về; năm 2025 lễ rơi vào ngày 1/11 dương lịch. Bạn ăn mặc chỉnh tề, không leo hay đứng lên phiến đá, hạn chế chạm tay vì bề mặt đá đã được xử lý hóa chất bảo quản.

Điểm này hợp với người mê khảo cổ, học sinh và gia đình, và dễ ghép với chuyến ăn trái cây ở vườn Long Khánh mùa hè. Muốn xem thêm hiện vật cổ của vùng, Bảo tàng Đồng Nai ở phường Tân Triều đang giữ tượng tê tê đồng Long Giao, món đồ mà Báo Đồng Nai đặt câu hỏi về quan hệ với chủ nhân mộ Hàng Gòn.