Không gian di sản
Mộ và đền thờ Nguyễn Đức Ứng
Ngôi mộ hình kim tự tháp cụt của lãnh binh Nguyễn Đức Ứng và 27 nghĩa binh, cách quốc lộ 51 chừng 300 m
Câu chuyện
Quốc lộ 51 nối Biên Hòa với Bà Rịa - Vũng Tàu; ở đoạn qua xã Long Phước, chỉ cần rẽ vào khoảng 300 mét là tới một khu di tích nằm giữa vườn cây trái và cánh đồng, có dòng Suối Cả chảy bên. Giữa khu ấy là một ngôi mộ xây kiên cố theo dáng kim tự tháp cụt: nơi yên nghỉ của lãnh binh Nguyễn Đức Ứng cùng 27 nghĩa binh.
Nguyễn Đức Ứng là một vị lãnh binh thời Nguyễn. Cuối năm 1861, sau khi thành Biên Hòa không giữ được vào ngày 16 tháng 12, ông chỉ huy đoàn quân lập tuyến phòng thủ Ký Giang - Long Thành, liên lạc với nghĩa quân Long Thành để ngăn bước tiến của quân Pháp từ Biên Hòa xuống Bà Rịa. Tại lũy Ký Giang, tuyến phòng thủ bị phá vỡ; ông và 27 nghĩa binh hy sinh. Theo lời truyền tụng của người địa phương, dân Long Thành đã an táng tất cả trong cùng một ngôi mộ đất.
Điều khiến nơi này khác một lăng mộ thông thường là cách người dân giữ nó. Họ tôn Nguyễn Đức Ứng làm phúc thần của làng, hằng năm góp công góp của làm lễ tế. Năm 1936, một người trong tộc họ Nguyễn của vị lãnh binh tìm đến và xây lại ngôi mộ bằng kiến trúc còn thấy hôm nay. Năm 1994, Mộ Nguyễn Đức Ứng và 27 nghĩa binh chống Pháp được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia theo Quyết định số 2754/QĐ/BT ngày 15 tháng 10. Đợt tôn tạo khởi công tháng 7 năm 2010, do các doanh nghiệp tài trợ hơn 18 tỷ đồng, đã thêm đền thờ, nhà bia, nhà khách, chỉnh trang khu mộ và làm hồ nước phía ngoài.
Đến đây, bạn thắp hương ở đền thờ, đi quanh khu mộ và nhà bia. Từ tháng 8 năm 2024, di tích có mã QR: quét bằng điện thoại có kết nối mạng là xem được thông tin, hình ảnh và nghe lời thuyết minh, khá tiện khi bạn đến vào ngày thường. Ngày đáng chú ý nhất trong năm là 27 tháng 11 âm lịch, khi xã Long Phước tổ chức lễ kỷ niệm ngày mất của vị lãnh binh và các nghĩa binh; ngày dương thay đổi theo năm, lần gần nhất lễ diễn ra buổi sáng 15 tháng 1 năm 2026.
Các nguồn chính thống chưa công bố giờ đón khách hay mức vé, và nội dung tại chỗ chủ yếu là khu mộ, đền thờ và nhà bia, nên một lần ghé thường gọn. Đây là nơi thờ tự, bạn nên ăn mặc chỉnh tề và giữ yên lặng ở khu mộ và đền. Nơi này hợp để dừng chân trên đường xuôi quốc lộ 51 nếu bạn quan tâm đến những năm đầu chống Pháp ở Biên Hòa - Long Thành; nếu bạn mong một điểm có nhiều hoạt động thì nên chọn nơi khác.
Có gì để trải nghiệm
- Viếng mộ lãnh binh Nguyễn Đức Ứng và 27 nghĩa binh
- Thắp hương tại đền thờ
- Quét mã QR xem, nghe thuyết minh về di tích
- Dự lễ kỷ niệm ngày mất 27 tháng 11 âm lịch
Từ khóa