Bỏ qua, đến nội dung chính
Localis

Lễ hội

Lễ Kỳ Yên đình Phú Nhuận

Đại Lễ Kỳ Yên 16 – 18 tháng Giêng của ngôi đình hơn 200 năm bên đường ray Phú Nhuận

Phú Nhuận, Hồ Chí Minh · 3 ngày (16 – 18 tháng Giêng, Hồ Chí Minh

Câu chuyện

Qua rằm tháng Giêng vài hôm, đường Mai Văn Ngọc chạy dọc đường ray xe lửa bỗng đông hẳn lên: đình Phú Nhuận vào Đại Lễ Kỳ Yên, ngày lễ lớn nhất trong năm của đình. Lễ kéo dài ba ngày 16, 17 và 18 tháng Giêng, trong đó ngày 16 là chính lễ. Người dân mang lễ vật lớn nhỏ tới đình, và lễ vật chính cúng Thần là một con heo đen.

Đình được dựng khoảng năm 1818 ở xóm Kinh, sát kênh Nhiêu Lộc, rồi đến năm 1852 được xây lại trên địa điểm hiện nay - khu đất gọi là "Gò Kim Qui", phần đất do ông xã Tài cống hiến. Ông Lê Tự Tài, xã trưởng của Phú Nhuận, là một trong những người có công huy động dân khai phá vùng này vào giữa thế kỷ XIX. Ngày 29 tháng 11 năm Nhâm Tý, tức ngày 08 tháng 01 năm 1853, vua Tự Đức ban sắc phong cho Thần Thành Hoàng của đình. Sắc ấy nay vẫn đặt trên bàn thờ Thần ở chính điện, đựng trong một chiếc hộp.

Bước qua cổng, bên phải là miếu "Nhị Vị Công Tử" thờ hai người con trai của nữ thần Ponagar - nữ thần của người Chăm - và bên trái là miếu thờ "Ngũ Hành Nương Nương". Một ngôi đình làng Việt giữ trong khuôn viên mình dấu vết tín ngưỡng Chăm là điều không phải nơi nào cũng còn. Mặt tiền là bức bình phong đắp nổi hình Bạch Hổ, phía sau bình phong là dấu vết bệ thờ Thần Nông. Chính điện xây năm 1920 theo kiểu nhà tứ tượng, một gian hai chái, cột và kèo gỗ chạm hình đuôi rồng; trên bàn thờ Thần có lư hương gốm cổ men xanh lam và một lư hương đồng. Ở đây còn bốn cặp câu đối và ba bức hoành phi chạm khắc tinh xảo, trong đó có cặp câu đối chữ Hán "Hộ quốc tý dân" niên đại 1860 và "Hộ quốc bảo dân" niên đại 1901. Đình lưu giữ 33 hiện vật cùng sắc phong của vua Tự Đức.

Trải qua các đợt trùng tu năm 1930, 1966, 1989 và 1998, đình vẫn giữ nét kiến trúc cổ của đình Nam Bộ thế kỷ XIX, và được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia theo Quyết định số 3744/QĐ-VHTT ngày 29 tháng 01 năm 1997. Hơn 200 năm là quãng đủ dài để ngôi đình trở thành một phần đời sống tâm linh của người Phú Nhuận: cứ đến Đại Lễ Kỳ Yên, người trong vùng lại dẫn con cháu vào đình cúng bái, xem hát và cầu an cho gia đình.

Phần được chờ nhất vẫn là hát bội. Người ta đến không chỉ để cúng mà còn để quây quần xem hát, gặp nhau, trò chuyện - lượng khách thăm đình tăng dần theo từng năm, đủ mọi lứa tuổi. Nếu muốn xem phần nghi thức trang trọng nhất, hãy đến vào sáng ngày 16 tháng Giêng. Đình nằm ngay mặt đường Mai Văn Ngọc, đoạn từ Nguyễn Văn Trỗi tới Huỳnh Văn Bánh, nên dễ tìm; ngày lễ đông, bạn nên gửi xe ở ngoài rồi đi bộ vào, ăn mặc kín đáo và hỏi một tiếng trước khi chụp cận cảnh người đang hành lễ.

Có gì để trải nghiệm

  • Dự Đại Lễ Kỳ Yên ba ngày, chính lễ ngày 16 tháng Giêng
  • Xem hát bội tại đình
  • Dâng lễ vật cúng Thần Thành Hoàng
  • Tham quan chính điện, câu đối cổ 1860 và 1901, bộ 33 hiện vật
  • Xem miếu Nhị Vị Công Tử và miếu Ngũ Hành Nương Nương trong khuôn viên

Từ khóa

  • lễ hội
  • Lễ Kỳ Yên
  • đình làng Nam Bộ
  • đình Phú Nhuận
  • Phú Nhuận
  • hát bội
  • di tích quốc gia
  • TP.HCM