Không gian di sản
Chùa Phố
Ngôi chùa của người Hoa trên đường Trưng Trắc, tên chữ Bắc Hòa Nhân Dân tự, có tòa thiêu hương mái vòm cuốn gợi dáng nhà thờ và phù điêu Thập điện Diêm Vương bằng đất nung.
Câu chuyện
Chùa Phố nằm trên đường Trưng Trắc, phường Phố Hiến, tỉnh Hưng Yên, ở nơi xưa là phố Bắc Hòa của người Hoa trong thương cảng Phố Hiến. Tên chữ của chùa là Bắc Hòa Nhân Dân tự, dòng chữ Hán này còn đắp trên tam quan. Chùa là một trong 16 di tích hợp thành Khu di tích Phố Hiến, di tích quốc gia đặc biệt từ ngày 31/12/2014.
Theo Báo Hưng Yên, lúc mới dựng nơi đây có tên Quan Âm Các. Người Hoa ở phố Bắc Hòa sửa sang, mở rộng và gọi là chùa Minh Hương, sau đổi thành Bắc Hòa tự. Chùa được khởi dựng khoảng thế kỷ XVII, trùng tu năm 1857 và đầu thế kỷ XX. Lần sửa lớn đầu thế kỷ XX do Tổng đốc Thái Bình đứng ra, với mong muốn nơi đây thành trung tâm Phật giáo của tỉnh Hưng Yên, và tên chùa Phố có từ đó.
Điều khiến chùa Phố khác các chùa trong khu di tích là tòa thiêu hương ba gian làm kiểu vòm cuốn, chịu ảnh hưởng mỹ thuật phương Tây, gợi dáng một nhà thờ Kitô giáo. Trong khi chùa Chuông, chùa Hiến, chùa Nễ Châu được mô tả là thuần Việt, chùa Phố pha ba lối Việt, Hoa và phương Tây.
Bạn đi từ tam quan kiểu chồng diêm vào tiền đường ba gian, qua thiêu hương rồi tới thượng điện; ba tòa nối liền nhau, mái lợp ngói ta. Hai bên tường hồi tòa thiêu hương là phù điêu Thập điện Diêm Vương bằng đất nung đắp nổi, mỗi tượng một thế ngồi. Gian giữa thượng điện có bức đại tự bốn chữ "Lưu ly bảo điện". Chùa còn giữ tượng Phật cổ, bát hương đá, chuông đồng; trong khuôn viên còn có nhà Tổ, nhà Mẫu, nhà bia và khu tăng xá.
Ngày 2/12/1992, chùa được xếp hạng di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia. Từ năm 1997, khi Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Hưng Yên được tái lập, chùa Phố là trụ sở của Giáo hội tỉnh; theo Báo Hưng Yên tháng 8/2025, trụ sở nay đã chuyển về đường Nguyễn Lương Bằng, cùng phường.
Cần biết trước: chùa vẫn là nơi Phật tử đến hành lễ, còn giờ mở cửa cho khách tham quan và phí tham quan thì chưa có công bố chính thức, bạn nên hỏi trước nếu đi theo đoàn. Các đại tự, câu đối trong chùa viết chữ Hán.
Đây là nơi tu hành và thờ tự: ăn mặc kín đáo, đi nhẹ, nói khẽ, hỏi nhà chùa trước khi chụp ảnh trong điện thờ, không sờ vào phù điêu đất nung.
Chùa Phố hợp với người thích xem kiến trúc pha trộn Việt, Hoa, phương Tây và dấu vết cộng đồng người Hoa ở Phố Hiến; đền Thiên Hậu nằm cùng đường Trưng Trắc. Nếu bạn muốn xem một ngôi chùa thuần Việt trong cùng khu di tích thì chùa Chuông là lựa chọn khác.
Có gì để trải nghiệm
- Xem tam quan chồng diêm và tòa thiêu hương mái vòm cuốn
- Xem phù điêu Thập điện Diêm Vương bằng đất nung
- Lễ Phật tại thượng điện
- Xem đại tự, câu đối, chuông đồng, bát hương đá
Từ khóa