Không gian di sản
Đền Bà Chúa Kho (Phố Hiến)
Ngôi đền nhỏ trên đường Điện Biên thờ bà Lê Bạch Nương, người tương truyền giữ kho ngân khố ở Vĩnh Ty Đồn, còn bộ tượng đồng thế kỷ XVII và lễ hội đầu tháng 3 âm lịch.
Câu chuyện
Đền Bà Chúa Kho nằm ở khu phố Điện Biên 3, trên đường Điện Biên, phường Phố Hiến, tỉnh Hưng Yên. Đền có tên chữ là "Thương Tỉnh linh từ", người trong vùng còn gọi là đền Gốc Sanh. Đây là một trong 16 di tích hợp thành Khu di tích quốc gia đặc biệt Phố Hiến, và là ngôi đền nhỏ: Cục Di sản văn hóa ghi khuôn viên rộng 543 m².
Đền thờ bà Lê Bạch Nương. Tương truyền bà thuộc dòng dõi hoàng tộc thời Lê, giỏi văn chương, tinh thông võ nghệ, được giao coi giữ kho ngân khố ở Vĩnh Ty Đồn, tức vùng Phố Hiến sau này. Khi giặc phương Bắc tràn vào, bà cùng quân sĩ giữ kho đến cùng rồi tuẫn tiết, lấy máu mình vẩy lên các vựa bạc. Các nguồn của Ban Quản lý di tích tỉnh chép bà mất khi chưa đến ba mươi tuổi; dân lập đền thờ, vua ban sắc và phong mỹ tự "Thiên phủ chư tích", nghĩa là nơi tích trữ ngân khố. Chuyện này là truyền thuyết, các nguồn không nêu năm cụ thể.
Về niên đại, Cục Di sản văn hóa và Báo Hưng Yên ghi đền được xây vào thế kỷ XVII, đời Lê Hy Tông, trùng tu thời Nguyễn. Ban Quản lý di tích tỉnh cho biết thêm đền vốn dựng ở khu Nhà Thành với quy mô lớn, đến cuối thế kỷ XIX mới chuyển ra chỗ hiện nay. Năm 2011 đền được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh.
Vào đền, bạn sẽ thấy mặt tiền quay hướng nam, nép dưới tán cây đa và cây sanh cổ thụ. Kiến trúc kiểu chữ Nhị: ba gian tiền tế nối ba gian hậu cung, khung gỗ có chạm khắc, phong cách thời Nguyễn. Thứ đáng xem nhất nằm trong khám thờ ở chính điện, dưới dòng chữ "Tiên nhi Thánh": bộ tượng đồng gồm tượng Đức Chúa Kho và hai tượng phỗng hầu, được Ban Quản lý di tích tỉnh xác định tạo tác vào thế kỷ XVII. Đền có gần 20 pho tượng lớn nhỏ, còn giữ hai đạo sắc phong niên hiệu Khải Định, bộ trâm cài bằng bạc, bộ tam sự bạc và một quả chuông đồng.
Lễ hội mở từ mồng 1 đến mồng 3 tháng 3 âm lịch, có dâng hương, tế lễ, hát chèo, hát quan họ, chọi gà, cờ tướng. Năm 2026 lễ khai mạc diễn ra sáng 17/4, đúng mồng 1 tháng 3 năm Bính Ngọ.
Cần biết trước: đền nhỏ, nằm giữa khu dân cư, xem kỹ cũng chỉ mất một lúc; sắc phong, trâm bạc là đồ thờ, không phải lúc nào cũng được bày cho khách xem. Giá vé và giờ mở cửa chưa có công bố chính thức. Trang du lịch của tỉnh giới thiệu đền là nơi người ta đến "cầu may, vay lộc", nhưng các nguồn chính thức không hướng dẫn cách sắm lễ hay vay trả; bạn nên hỏi người trông coi, đừng tự làm theo lời mách ngoài cổng.
Đây là nơi đang thờ tự: ăn mặc kín đáo, hỏi trước khi chụp tượng trong khám và khi muốn vào hậu cung. Đền hợp với người đi lễ đầu năm, người thích tượng đồng cổ, và người đang đi tuyến Văn Miếu, chùa Chuông, đền Trần, đền Mẫu. Nếu bạn muốn một quần thể rộng hơn, có hồ nước và cây cổ thụ lớn, đền Mẫu cùng phường Phố Hiến là lựa chọn nên ưu tiên.
Có gì để trải nghiệm
- Dâng hương tại đền thờ bà Lê Bạch Nương
- Xem bộ tượng đồng thế kỷ XVII trong khám thờ
- Xem kiến trúc gỗ kiểu chữ Nhị phong cách thời Nguyễn
- Dự lễ hội mồng 1 đến mồng 3 tháng 3 âm lịch
Từ khóa