Đền Đồng Bằng nằm bên sông Mai Diêm, ở thôn Đồng Bằng, xã Đồng Bằng, tỉnh Hưng Yên, phần đất trước đây là xã An Lễ, huyện Quỳnh Phụ của tỉnh Thái Bình. Người đi lễ gọi đây là đền Đức Vua hay đền Vua Cha Bát Hải Động Đình. Vùng này xưa là trang Đào Động, một trong bốn cảnh đẹp cổ của đất Phụ Phượng cùng Lộng Khê, Tô Đê và A Sào.

Theo truyền thuyết lưu truyền tại địa phương, đời Hùng Vương thứ 18, Vĩnh Công từ đất Hoa Đào cùng hai em và các tướng đứng lên giúp vua đánh giặc, trấn giữ tám cửa biển, rồi về quê khai hoang, chiêu dân lập ấp. Ông mất ngày 25 tháng 8 âm lịch, dân lập đền thờ và tôn là Vua Cha Bát Hải Động Đình. Cũng theo truyền thuyết, thế kỷ XIII, Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn từng về đây cầu đảo trước khi ra trận; về sau đền thờ thêm ông cùng các danh tướng nhà Trần. Tất cả là truyền thuyết và tín ngưỡng dân gian, không phải chính sử.

Phần đáng xem nhất là kiến trúc gỗ. Theo tư liệu địa phương, khu nội tự gồm 13 tòa, 66 gian, bố cục "tiền chữ Nhị, hậu chữ Đinh", khép kín. Kiến trúc đang thấy được trùng tu cuối năm 1926. Cổng du lịch tỉnh nhận xét đền theo lối truyền thống Bắc Bộ nhưng chịu ảnh hưởng kiến trúc Huế "những năm đầu thế kỷ", ở kỹ thuật ghép gốm và mái chồng diêm. Từ cổng đi vào, bạn qua lần lượt các lớp cung thờ với cột, kèo, vì nách chạm rồng, phượng, tứ quý, sơn son thếp vàng; cung Đệ Nhất thờ Đức Vua Cha, cấm cung nằm trong cùng. Trong đền còn nhiều đồ tế khí, cuốn thư, hoành phi, câu đối, đại tự cổ.

Đền chính chỉ là một phần của quần thể. Cổng du lịch tỉnh ghi toàn khu rộng 11.000 mét vuông, gồm đền Đức Vua và năm đền khác: đền Sinh, đền quan Đệ Nhị, quan Đệ Tam, quan Điều, quan Đệ Bát.

Đền được xếp hạng di tích quốc gia năm 1986. Lễ hội mở từ 20 đến 26 tháng 8 âm lịch, vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2016. Ngày khai hội có rước kiệu từ các đền về đền Đức Vua, dâng hương, khai chiêng trống; phần hội có bơi trải trên sông, đấu vật, kéo co, cờ tướng. Người quanh vùng có câu "tháng Tám giỗ Cha".

Nói thẳng: đây trước hết là nơi thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu và Đức Thánh Trần, có hát văn, hầu đồng. Ngày khai hội năm 2018 báo chí ghi hàng vạn người đổ về; nếu chỉ muốn xem chạm khắc, bạn nên tránh tuần hội và đi ngày thường, khi đền trầm hơn. Giá vé, giờ mở cửa chưa có công bố chính thức còn cập nhật; nên hỏi Ủy ban nhân dân xã Đồng Bằng trước khi đi.

Khi vào đền, ăn mặc kín đáo, đi nhẹ nói khẽ. Hầu đồng là nghi lễ của người thực hành tín ngưỡng; khách đứng xem từ xa, hỏi trước khi quay phim, chụp ảnh. Cấm cung không phải nơi tham quan.

Đền hợp với người đi lễ, người tìm hiểu tín ngưỡng thờ Mẫu và người mê chạm khắc gỗ. Nếu bạn thích một di tích thiên về chuyện đánh giặc thời Trần, có hướng dẫn viên và không gian rộng, khu Đình, Đền và Bến Tượng A Sào ở xã A Sào sẽ hợp hơn.