Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần nằm ở thôn Tam Đường, xã Long Hưng, tỉnh Hưng Yên, gần đê sông Hồng, trên đất phủ Long Hưng xưa. Nhiều người quen gọi là Đền Trần Thái Bình, vì trước tháng 7/2025 nơi này thuộc xã Tiến Đức, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình. Đây là di tích quốc gia đặc biệt, xếp hạng theo Quyết định 2408/QĐ-TTg ngày 31/12/2014.

Theo hồ sơ của Cục Di sản văn hóa, họ Trần đặt mộ tổ ở hương Tinh Cương, tức Tam Đường ngày nay. Khi đã có ngôi vua, nhà Trần chọn chính nơi này làm chỗ an táng: Thái tổ Trần Thừa ở Thọ Lăng, Trần Thái Tông ở Chiêu Lăng, Trần Thánh Tông ở Dụ Lăng, Trần Nhân Tông ở Đức Lăng. Từ năm 1320, các vua Trần về sau được táng ở An Sinh, Đông Triều.

Khu lăng hiện rộng 38.221 m², gồm ba gò đất lớn mà dân làng gọi là Phần Đa, Phần Trung, Phần Bụt, ứng với Chiêu Lăng, Dụ Lăng, Đức Lăng. Cả ba được tôn tạo năm 2004, có tường kè gạch bao tròn, đường kính 65 m. Gò ở giữa cao 7 m tính từ sân tế, trên đặt chữ Trần trong khung sắt.

Từ lăng nhìn về phía bắc là khu đền. Ba ngôi đền dàn hàng ngang, cùng quay hướng nam về phía lăng, chung một sân lễ hội và cửa Ngọ môn: đền Vua ở giữa thờ ba vua đầu triều, phối thờ Trần Thừa và các vị tổ họ Trần; đền Thánh phía đông thờ Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn; đền Mẫu phía tây thờ các quốc mẫu và công chúa đầu triều.

Điều nên biết trước để khỏi hụt hẫng: đền bạn thấy hôm nay là công trình dựng lại từ thập niên 1990 trên nền cũ, sau khi ngôi "Trần đế miếu" xưa đổ nát; lăng cũng là gò đất được kè lại năm 2004. Bảy ngôi mộ phía sau đền, gọi là khu thất tinh, đã mất từ sau năm 1945 khi đất được chia cho dân ở và canh tác. Dấu tích thời Trần nằm chủ yếu dưới lòng đất: giai đoạn 1979–1990 các nhà khảo cổ khai quật Tam Đường bốn lần, xác nhận đây là nơi đặt tôn miếu, lăng mộ và hành cung Long Hưng.

Tháng 3/2026, Thủ tướng phê duyệt quy hoạch tu bổ khu di tích, quy mô 195,01 ha, thực hiện từ 2026 đến 2035, nên cảnh quan có thể thay đổi; bạn nên hỏi trước tình hình thi công. Giá vé và giờ mở cửa chưa có công bố chính thức.

Lễ hội đền Trần diễn ra từ ngày 13 tháng Giêng âm lịch, có rước nước, tế lễ và các trò thi cỗ cá, vật cầu, đấu gậy, thả diều, nấu cơm cần. Ngày hội đông, ai thích yên tĩnh nên đi ngày thường.

Đây là nơi thờ tự của làng Tam Đường và con cháu họ Trần, nên ăn mặc kín đáo, đi nhẹ ở khu lăng và không trèo lên gò mộ.

Nơi này hợp với người muốn tìm về gốc tích nhà Trần và người đi lễ đầu năm. Nếu bạn muốn xem kiến trúc cổ còn giữ được nhiều thì nên ghé thêm Khu lưu niệm Lê Quý Đôn, có từ đường mà theo phả hệ dòng họ đã gần 300 năm; tuyến đường nối hai di tích khánh thành tháng 7/2026.