Lộng Thượng, còn gọi làng Rồng, là làng đúc đồng ở xã Đại Đồng, tỉnh Hưng Yên, cách trung tâm Hà Nội khoảng 30 đến 35 km và cùng xã với làng cổ Nôm. Người vùng này có câu "Đồng nát thì về Cầu Nôm": làng Nôm xưa đi gom đồng nát về làm nguyên liệu, còn Lộng Thượng nấu chảy và đúc.

Theo Ban Quản lý di tích tỉnh, nghề đúc ở Đại Đồng định hình từ thời Lý, Trần và thịnh nhất thời Lê, Trịnh. Dân làng thờ tổ nghề là thiền sư Khổng Minh Không thời Lý; đền thờ tổ bị phá trong những năm 1945 đến 1950, đến năm 2002 làng đúc lại tượng ông và phối thờ ở đình. Báo Nhân Dân ghi Lộng Thượng được công nhận làng nghề truyền thống năm 2004.

Số hộ làm nghề mỗi nguồn ghi một khác: khoảng 200 hộ theo Nhân Dân năm 2025, trên 100 hộ theo Báo Hưng Yên đầu năm 2026. Hàng chính là đồ thờ: đỉnh, lư hương, hạc, chân nến, mâm bồng, chuông, cùng tượng và tranh đồng. Trong làng có cơ sở chuyên đúc tượng chân dung theo ảnh, gọi là tượng truyền thần, mỗi pho làm mất một đến hai tháng.

Bạn đến đây là đi giữa các xưởng đang làm việc, không có tuyến tham quan dựng sẵn. Nếu được chủ xưởng đồng ý, bạn có thể xem thợ làm khuôn từ đất trộn trấu, sét và giấy dó, nấu và rót đồng, rồi mài giũa, đánh bóng, khắc chữ. Một chiếc đỉnh cần chín khuôn cho bầu, chân, đế, nắp và các chi tiết; một mẻ đồng đúc được bốn đến sáu đỉnh. Chuông khó hơn, có khi vài tháng mới xong, hỏng thì đúc lại từ đầu. Nhiều nhà bày sẵn hàng, khách xem và đặt tại chỗ.

Cần nói thẳng mấy điều. Làng nghề hôm nay đã khác hình dung về lò thủ công: theo Báo Hưng Yên, khoảng 70% số hộ đã chuyển từ khuôn đất sang khuôn kim loại, dùng máy tạo mẫu CNC, máy dập, máy tiện, và gần 40% sản phẩm bán qua mạng. Ban Quản lý di tích tỉnh nhận xét việc giới thiệu làng nghề còn tự phát, chưa được ghép vào tuyến du lịch của tỉnh; số hộ theo nghề có xu hướng giảm và thợ trẻ ngày càng ít. Chưa có nơi đón khách, giá vé hay giờ tham quan được công bố, nên hãy hẹn trước với cơ sở bạn muốn thăm.

Xưởng đúc là chỗ làm việc với đồng nóng chảy và máy móc. Đứng đúng nơi chủ xưởng chỉ, đừng tự ý lại gần lò, không sờ vào sản phẩm vừa ra khuôn, và hỏi trước khi chụp ảnh thợ hay mẫu hàng. Đồ thờ là hàng dùng cho việc thờ cúng, nên xem và hỏi mua với thái độ nghiêm túc.

Lộng Thượng hợp với người muốn tìm hiểu nghề đúc, người cần đặt đồ thờ hay tượng đồng. Nếu bạn muốn một buổi dạo chơi có cảnh, có di tích để xem mà không cần hẹn ai, chùa Nôm và làng Nôm cùng xã sẽ hợp hơn; xã Đại Đồng đang định hướng nối hai nơi thành một tuyến tham quan.