Trương Xá là một thôn của xã Nghĩa Dân, tỉnh Hưng Yên; trước ngày 01/7/2025 thôn thuộc xã Toàn Thắng, huyện Kim Động. Quốc lộ 39A chạy qua thôn, hai bên đường là phố Trương Xá với hai dãy nhà buôn bán dài gần 1 km và chợ Trương. Người ngoài biết tên làng qua rượu trắng nấu thủ công, quen gọi rượu làng Trương.

Theo các cụ cao niên, nghề nấu rượu ở đây có khoảng trên 200 năm. Tạp chí Làng nghề Việt Nam ghi UBND tỉnh Hưng Yên công nhận Trương Xá là làng nghề truyền thống theo Quyết định số 4943-QĐ/UB ngày 29/12/2005. Số liệu gần nhất tìm được là của năm 2017: trên 200 hộ nấu rượu thủ công, tính cả các hộ buôn bán thì trên 300 hộ. Ngoài rượu trắng, làng còn làm rượu ngâm như ba kích, táo mèo, chuối hột, đinh lăng.

Cách nấu được mô tả ngắn gọn: gạo nấu thành cơm, tãi cho nguội, ủ men đủ ngày rồi cho vào nồi chưng cất. Năm 2017, phần lớn hội viên hội làng nghề vẫn nấu bằng nồi đồng, ống dẫn bằng đồng, bếp trấu đắp đất theo kinh nghiệm ông cha để lại. Đó là những thứ bạn có thể thấy nếu được một hộ còn nấu thủ công cho vào xem.

Điều phải nói thẳng: tên làng đã nhiều lần bị ảnh hưởng vì rượu pha cồn. Năm 2013 báo ghi hơn 10 hộ pha rượu bằng cồn công nghiệp. Tháng 2/2017 báo chí phản ánh cơ sở pha nước lã với cồn, phẩm màu, hương liệu thành "rượu thuốc" bán 15.000 đồng một lít. Năm 2020, Đài Phát thanh và Truyền hình Hưng Yên đưa tin hai vụ ngộ độc rượu làm 3 người tử vong đều liên quan một cơ sở có địa chỉ tại Trương Xá. Tỉnh từng giao xây dựng nhãn hiệu chứng nhận "Rượu Trương Xá" từ năm 2016; kết quả đến nay chưa có công bố chính thức.

Vì vậy, nếu mua rượu, bạn chỉ nên mua loại có nhãn, ghi rõ cơ sở sản xuất, và đừng mua vì giá rẻ. Đã uống thì không lái xe. Làng chưa có nơi đón khách, chưa có giờ tham quan hay giá vé được công bố; mọi thông tin về số hộ và cách nấu ở trên đều là của năm 2017, bạn nên hỏi lại tại chỗ.

Trương Xá chỉ hợp với người lớn muốn tìm hiểu một nghề nấu rượu thủ công và chấp nhận tự hỏi đường, tự hẹn với từng hộ. Nếu bạn muốn xem một nghề lên men lâu đời mà không dính tới đồ uống có cồn, làng tương Bần ở phường Mỹ Hào là lựa chọn dễ hơn.