Đi quốc lộ 32 từ Nghĩa Lộ lên Mù Cang Chải, qua thung lũng Tú Lệ là bạn bắt đầu vượt đèo Khau Phạ. Đèo dài hơn 30 km, ở độ cao trên 1.200 m, nối vùng Văn Chấn cũ với Mù Cang Chải; từ tháng 7/2025 toàn bộ đèo thuộc xã Tú Lệ, tỉnh Lào Cai. Theo tiếng Thái, Khau Phạ nghĩa là "Sừng Trời", hình ảnh đỉnh núi nhô lên giữa mây.

Từ các điểm dừng trên đèo, bạn nhìn xuống thung lũng Lìm Mông và ruộng bậc thang của Tú Lệ. Điều làm Khau Phạ khác những con đèo khác là dù lượn. Festival dù lượn ở đây diễn ra lần đầu năm 2013, do câu lạc bộ dù lượn VietWings Hà Nội tổ chức; đến năm 2026 đã được 14 năm. Điểm cất cánh ở đỉnh đèo, cao khoảng 1.268 m theo tin năm 2026.

Năm 2026 có hai đợt: "Bay trên mùa nước đổ" từ 29/4 đến 3/5 và "Bay trên mùa vàng Tú Lệ" từ 30/8 đến 30/9, do xã Tú Lệ tổ chức, khoảng 100 phi công trong nước và quốc tế tham gia. Khách không cần kinh nghiệm, bay đôi cùng phi công chuyên nghiệp, mỗi chuyến khoảng 10 - 30 phút tùy gió và sức khỏe. Ngày trời xấu, mây mù thì không bay. Năm 2022, đơn vị dịch vụ khuyên đặt trước 1 - 2 tuần; khách đến mới đăng ký thường phải xếp hàng hoặc hết suất. Giá bay chưa có bảng công bố chính thức, nên hỏi trực tiếp đơn vị tổ chức.

Dưới chân đèo, thôn Tà Sung là một điểm hạ cánh. Người Thái ở đây mở homestay mùa lúa chín và mùa nước đổ, xe ôm của người Mông, người Thái chở phi công và khách từ bãi đáp về lại đỉnh đèo. Tú Lệ còn có cốm và suối khoáng nóng.

Mặt trái của Khau Phạ là đường. Đèo quanh co, vách đá dựng, một bên là vực. Từ ngày 29/9/2025, trong đợt mưa lũ, đèo có khoảng 30 - 40 điểm sạt lở; điểm lớn nhất ở km 269 cuốn mất khoảng 30 m mặt đường, chia cắt tuyến Nghĩa Lộ - Mù Cang Chải - Than Uyên nhiều ngày, nhiều khách phải hủy tour mùa vàng. Có đoàn 42 khách từng kẹt trên đèo khoảng 30 giờ vì sạt lở. Vào mùa mưa bão, hãy xem thông báo đường trước khi lên.

Dù lượn phụ thuộc thời tiết. Ngày 30/5/2020, một phi công người Nga vừa rời điểm cất cánh thì gặp vùng không khí nhiễu động, rơi xuống đất, bị thương nhẹ. Nên bay trong các đợt festival do chính quyền tổ chức và chấp nhận hủy chuyến khi phi công báo thời tiết không đạt.

Ruộng quanh đèo là ruộng đang canh tác của người Thái, người Mông. Không giẫm lên bờ, lúa khi chụp ảnh hay đi bộ ra bãi đáp.

Khau Phạ hợp với người đi Mù Cang Chải mùa lúa chín hoặc nước đổ, muốn thêm một chuyến bay dù có người lái cùng. Nếu bạn chỉ muốn một cung đèo cao để ngắm mây, không gắn với mùa vụ, đèo Ô Quy Hồ trên quốc lộ 4D ở Sa Pa cao hơn 2.000 m và đi được quanh năm khi thời tiết cho phép.