Bỏ qua, đến nội dung chính
Localis

Lễ hội

Lễ hội Đền Nghĩa Đô

Lễ hội ngày 14/7 âm lịch của người Tày Nghĩa Đô tưởng nhớ các vị Chúa Bầu, có rước kiệu trâu vào đền và trò chơi dân gian

Nghĩa Đô, Lào Cai

Câu chuyện

Lễ hội Đền Nghĩa Đô diễn ra ngày 14/7 âm lịch hằng năm tại đền Nghĩa Đô, ven cánh đồng Pác Khuổi, thôn Nà Đình, xã Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai, vùng lòng chảo của người Tày cách Phố Ràng hơn 30 km theo Quốc lộ 279. Ngày 14/7 âm lịch được sách giới thiệu Nghĩa Đô của địa phương ghi là ngày khánh thành, rước thánh vào đền; năm 2025 rơi vào 5/9, năm 2026 vào 26/8 dương lịch.

Lễ hội tưởng nhớ các Chúa Bầu, nhưng tên các vị được ghi khác nhau. Báo chí tỉnh và trung ương năm 2025 - 2026 ghi đó là hai anh em Vũ Văn Uyên, Vũ Văn Mật cùng các tướng công họ Vũ và tướng lĩnh trong vùng, những người xây tuyến phòng thủ bảo vệ thành Nghị Lang, khai khẩn đất làm quân lương, mở mang vùng Mường Khuông xưa. Sách giới thiệu ở trang viết về lễ hội lại ghi các Chúa Bầu Vũ Công Mật, Vũ Công Kỳ, Vũ Công Ứng và tướng người Tày Hoàng Vẩy Thùng; trang viết về đền ghi Vũ Văn Uyên, Vũ Văn Mật, Đức Tả, Đức Hữu. Đền được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh năm 2016.

Sách giới thiệu tả lễ hội gồm Hội kiệu trâu vào đền và phần trò chơi dân gian. Kỳ 2026 kéo dài hai ngày 25 - 26/8. Phần lễ theo Báo Lào Cai có lễ xin mổ trâu, rước kiệu trâu vào đền, tế trâu và tế cỗ chín; đoàn rước gồm đội chiêng, đội cờ, kiệu lễ chay, kiệu lễ mặn và kiệu của các thôn. Chiều 25/8, khu trải nghiệm văn hóa bản địa cho khách thử đan lát, bắn nỏ, xem viết chữ Nôm của người Dao, múa khèn Mông, thi đánh quay. Sáng 26/8 có hội thi ẩm thực của 10 đội thôn và cơ quan với cá nướng hai lửa, cá suối lam, vịt lam ống nứa, xôi ngũ sắc, bánh chuối. Báo Lào Cai ghi xôi ngũ sắc, bánh chuối là món không thể thiếu trong mâm cỗ Rằm tháng Bảy của các gia đình Tày ở Nghĩa Đô.

Cần biết trước: lễ hội rơi vào mùa mưa, đúng lúc đoạn Quốc lộ 279 từ Phố Ràng vào hay sạt lở; mùa mưa 2025 đoạn này có gần 10 điểm sạt. Hoạt động trải ra nhiều nơi trong xã: khai mạc ở sân tiểu công viên xã, nghi lễ ở đền, văn nghệ và ẩm thực ở chợ văn hóa xã và thôn Mường Kem. Chưa có công bố chính thức về vé; chương trình mỗi năm một khác, nên xem thông báo của xã.

Đền là nơi thờ tự, phần lễ là nghi thức của cộng đồng. Chưa có công bố về phần nghi lễ nào dành cho khách, nên đứng ở chỗ người xem, không chen vào đoàn rước, hỏi ban tổ chức trước khi chụp cận cảnh. Phần lễ có mổ trâu và tế trâu; nếu đi cùng trẻ nhỏ hoặc không muốn chứng kiến, hãy hỏi trước giờ làm lễ để tránh.

Lễ hội hợp với người muốn dự một lễ hội Tày có cả phần lễ ở đền, mâm cỗ của các thôn và nghề thủ công cho khách thử, gói trong hai ngày. Nếu bạn muốn một dịp nhỏ hơn, gắn với mùa vụ, Lễ hội Cốm Nghĩa Đô vào mùa thu có thi giã cốm và người dân mang cốm mới lên dâng đền.

Có gì để trải nghiệm

  • Dự lễ rước kiệu
  • Xem và chơi trò chơi dân gian
  • Thưởng thức ẩm thực Tày

Từ khóa

  • lễ hội
  • 14/7 âm lịch
  • rước kiệu trâu
  • người Tày
  • Nghĩa Đô