Cách Hà Nội khoảng 90 km, Quần thể danh thắng Tràng An là khối núi đá vôi ở rìa nam châu thổ sông Hồng, nay nằm trên các phường Hoa Lư, Tây Hoa Lư và Nam Hoa Lư của tỉnh Ninh Bình. Ngày 23/6/2014, UNESCO ghi danh nơi này là di sản thế giới hỗn hợp văn hóa và thiên nhiên. Theo danh sách của UNESCO đến tháng 9/2026, đây vẫn là di sản hỗn hợp duy nhất ở Đông Nam Á.

Vùng lõi rộng 6.226 ha, gồm ba khu liền kề: Cố đô Hoa Lư, danh thắng Tràng An - Tam Cốc - Bích Động và rừng đặc dụng Hoa Lư. UNESCO mô tả các tháp đá vôi cao tới 200 m, bao quanh những thung ngập nước nối với nhau bằng hang xuyên thủy. Trong các hang, giới khảo cổ tìm thấy dấu vết con người cư trú liên tục hơn 30.000 năm, qua nhiều lần biển tiến rồi lùi. Khoảng 14.000 người vẫn sống trong vùng lõi, phần lớn làm nông.

Phần lớn khách đến qua bến thuyền Khu du lịch sinh thái Tràng An ở phường Hoa Lư, ngồi đò do người địa phương chèo tay. Đơn vị vận hành giới thiệu ba tuyến, mỗi tuyến khoảng 3 giờ. Tuyến 1 qua 9 hang và đền Trình, đền Trần, phủ Khống. Tuyến 2 qua 4 hang, đền thánh Cao Sơn, đền Suối Tiên và hành cung Vũ Lâm. Tuyến 3 qua hang Đột dài hơn 1.000 m, đền Trình và hành cung Vũ Lâm. Hang Tối trên tuyến đò dài khoảng 320 m.

Nói thẳng về mặt hạn chế: nơi này rất đông. Mùng 4 Tết năm 2026 (20/2), khu du lịch báo quá tải và dừng bán vé. Năm 2023, Ủy ban Di sản thế giới yêu cầu Việt Nam chủ động quản lý áp lực du lịch, nhất là khi khách dồn vào một số thời điểm trong năm và một số khu vực. Sau mưa lớn, nước trong hang dâng nhanh nên tuyến đò hay bị đổi hoặc dừng: từ ngày 17/9/2026, khu du lịch ngừng đón khách vì lũ sông Hoàng Long, sông Đáy, cho đến khi có thông báo mới.

Vé người lớn (cao trên 1,3 m) 300.000 đồng, trẻ em 1 - 1,3 m 150.000 đồng, dưới 1 m miễn phí; theo đơn vị vận hành, giá đã gồm phí đò và phí danh lam. Trang bán vé ghi giờ mở cửa 7h - 17h hằng ngày và sẽ dừng bán vé khi có thiên tai. Giá và tình trạng mở cửa thay đổi theo mùa lũ, nên hỏi lại hotline 1900 9251 trước khi đi. Bạn phải mặc áo phao suốt thời gian ngồi trên thuyền; nên mang ô hoặc áo mưa, không hút thuốc và không mở nhạc.

Tuyến đò đi qua nhiều đền, phủ đang thờ tự. Đền Trần thờ Quý Minh đại vương, lễ hội chính vào ngày 18 tháng Ba âm lịch với lễ rước trên sông Sào Khê. Đơn vị vận hành yêu cầu không mặc quần áo, váy ngắn khi vào đền, chùa.

Tràng An hợp với người muốn nhìn núi đá vôi và hang từ mặt nước, gia đình có trẻ nhỏ đã quen ngồi thuyền, và người quan tâm khảo cổ, lịch sử nhà Đinh, nhà Trần. Nếu bạn khó ngồi yên ba tiếng trên đò, Tam Cốc - Bích Động cùng vùng lõi có tuyến đò khoảng 2 giờ qua ba hang giữa đồng lúa. Nếu chỉ muốn đi bộ, Cố đô Hoa Lư gần đó có vé 20.000 đồng.