Yên Tử là dãy núi thuộc cánh cung Đông Triều, phần lớn nằm ở phường Yên Tử (Uông Bí cũ) của thành phố Quảng Ninh, cách Hà Nội khoảng 140 km. Đỉnh cao 1.068 m có chùa Đồng. Với người Việt theo Phật giáo, đây là nơi vua Trần Nhân Tông (1258-1308) tu hành sau khi rời ngai vàng và là cái nôi của Thiền phái Trúc Lâm, một dòng thiền do người Việt sáng lập.

Ngày 12/7/2025, UNESCO ghi danh "Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc" là di sản văn hóa thế giới, theo tiêu chí (iii) và (vi). Theo UNESCO, di sản gồm 12 thành phần ở Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng, phản ánh các giai đoạn hình thành và lan tỏa của Phật giáo Trúc Lâm. Riêng khu Yên Tử đã là di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2012.

Theo Cục Di sản văn hóa, khu di tích có khoảng 2.686 ha, trong đó 1.736 ha rừng tự nhiên, hơn 200 cây tùng đại thụ được trồng khoảng 700 năm trước. Từ chân núi, bạn lần lượt qua chùa Giải Oan, chùa Lân (Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử), vườn tháp Huệ Quang với tháp Tổ cao 10 m đặt tượng Trần Nhân Tông, rồi chùa Hoa Yên, chùa Một Mái nửa nằm trong hang đá, chùa Bảo Sái, chùa Vân Tiêu, tượng Phật hoàng bằng đồng, và cuối cùng là chùa Đồng rộng khoảng 20 m². Chùa Đồng hiện nay hoàn thành năm 2007; nhiều công trình khác cũng là dựng lại trên nền cũ.

Có hai cách lên: đi bộ theo đường tùng và bậc đá, hoặc đi cáp treo. Cáp treo do doanh nghiệp vận hành, thu tiền riêng; hỏi giá tại ga. Phí tham quan khu di tích hiện là 0 đồng từ 5/2/2026 đến hết 31/12/2028 theo nghị quyết của HĐND tỉnh. Trước đó phí là 40.000 đồng người lớn.

Mùa đông khách là Hội Yên Tử, khai hội ngày 10 tháng Giêng âm lịch và kéo dài suốt ba tháng xuân. Dịp Tết 2026, VnExpress ghi nhận bãi xe Hạ Kiệu quá tải từ 8h sáng và đoạn đường hẹp lên chùa Đồng ùn ứ khoảng hai giờ, trong khi cáp treo vẫn chạy đều. Nếu muốn đi bộ thong thả, hãy tránh những ngày Tết và các cuối tuần tháng Giêng.

Đường núi dốc, đá có thể trơn khi mưa và sương. Mang giày đế bám, áo ấm, nước; tính thời gian xuống núi trước khi trời tối. Người có bệnh tim mạch hoặc đi lại khó nên dùng cáp treo thay vì leo bộ.

Yên Tử là không gian tôn giáo đang hành lễ. Ăn mặc kín đáo, giữ yên lặng trong các chùa, không leo trèo lên tháp mộ ở vườn tháp Huệ Quang. Ngày 1 tháng 11 âm lịch là ngày giỗ Phật hoàng Trần Nhân Tông, có nghi lễ tưởng niệm.

Yên Tử hợp với người muốn hiểu Phật giáo Trúc Lâm, người hành hương và người thích leo núi giữa rừng tùng. Nếu muốn xem một thành phần khác của cùng di sản thế giới, khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc ở Hải Phòng là lựa chọn thay thế.