Cứ cuối tháng 5 âm lịch, những người con Trà Cổ đi làm ăn xa lại trở về làng biển nơi địa đầu Đông Bắc để dự hội đình. Lễ hội đình Trà Cổ diễn ra bốn ngày, từ 30/5 đến 3/6 âm lịch, tại đình Trà Cổ ở khu Nam Thọ, phường Móng Cái 1; năm nào tháng 5 âm lịch thiếu thì hội bắt đầu từ 29/5, và ngày chính hội là mùng 1/6. Ngày dương thay đổi theo năm: kỳ 2026 rơi vào 13 đến 16/7. Ngày 20/12/2019, Lễ hội truyền thống đình Trà Cổ được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Hội gắn với câu "Người Trà Cổ, tổ Đồ Sơn". Tương truyền thời Hậu Lê, mười hai gia đình ngư dân Đồ Sơn gặp bão, trôi dạt vào một bán đảo chỉ có sú vẹt và lau sậy; sáu gia đình quay về, sáu gia đình ở lại khai đất lập làng, rồi về quê cũ xin chân hương các vị thành hoàng ra thờ. Lễ hội tưởng nhớ các bậc tiền nhân lập làng, cầu mưa thuận gió hòa, biển yên sóng lặng. Lễ được phục dựng và tổ chức thường niên từ năm 1993, nâng lên quy mô cấp thành phố từ năm 2015; nay do phường Móng Cái 1 tổ chức.

Nét riêng nhất là hội thi "Ông Voi", mà Ông Voi lại là lợn. Người Trà Cổ quan niệm chầu thần phải có voi, con vật của sức mạnh, nên chọn lợn thay voi và gọi trịnh trọng là Ông Voi. Mỗi năm làng bầu 12 cai đám, mỗi người chỉ được làm cai đám một lần trong đời; mỗi cai đám nuôi một Ông Voi trong khoảng một năm, chăm đến mức tối ngủ có mắc màn. Chiều 30/5, 12 Ông Voi được rước trong cũi sơn đỏ ra xếp thành hai hàng trước sân đình chầu thần, rồi được đo và cân; sáng 1/6 làng trao giải cho cai đám có Ông Voi đẹp nhất, và Ông Voi giải nhất được dâng làm lễ vật tế thần. Suốt những ngày hội, các cai đám túc trực ở đình và được dân làng kính trọng gọi là "ông đám".

Sáng 1/6 là lễ rước thần trên biển. Theo lệ, mỗi năm một vị Thành hoàng được rước từ đình ra miếu Đôi bên bờ biển để "canh giữ biển", thay cho vị của năm trước về đình dự hội. 12 cai đám mới khiêng kiệu, cầm lọng; đoàn đi qua Tràng Lộ, Tràng Vỹ rồi dọc bờ biển, dưới biển có thuyền chạy theo với trống chiêng, và các gia đình dọc đường bày mâm quả, tôm cua thắp hương. Ngoài ra còn lễ Mộc dục, rước cây đèn thần phải giữ lửa suốt kỳ hội, lễ Thỉnh sinh, lễ An vị, gọi sổ bìa xanh, cất cây cai đám. Phần hội có chấm thi Ông Voi, kéo co, đi cà kheo, bịt mắt đập niêu, viết thư pháp; một nghiên cứu về lễ hội còn ghi nhận hội đua thuyền đánh cá ra mốc ngoài biển cách bờ khoảng 1 km.

Đây trước hết là lễ của một cộng đồng làng: các nghi lễ do ông đám, đội tế và Ban tổ chức thực hiện; du khách đứng xem dọc đường rước, dâng lễ ở đình vào ngày 1/6 và xem các trò chơi phần hội. Lịch dương, giờ từng nghi lễ và chương trình phần hội đổi theo từng năm, nguồn chính thức chưa công bố giá vé hay số liên hệ của ban tổ chức, nên hãy theo dõi thông báo của phường Móng Cái 1 trước khi đi. Nghi lễ Ông Voi có phần hiến sinh theo tục lệ, bạn nên biết trước nếu đi cùng trẻ nhỏ. Khi đoàn kiệu đi qua, hãy nhường lối và để ý một chi tiết của lệ làng: đoàn rước thần đi mà không thắp hương.

Lễ hội hợp với người muốn thấy một hội làng biển còn giữ tục lệ riêng, nhất là khi bạn đang nghỉ ở bãi biển Trà Cổ đúng dịp đầu tháng 6 âm lịch, vì đình chỉ cách bãi biển khoảng 200 mét. Nếu bạn tìm một lễ hội có sân khấu lớn để vui chơi, phần hội ở đây khá mộc, chủ yếu là trò chơi dân gian. Ngoài mùa hội, đình Trà Cổ vẫn đón khách tham quan, chiêm bái; kiến trúc và lịch sử của đình có ở mục riêng.