Ở phía Tây xã Hoành Mô, vùng Bình Liêu cũ, cách Hạ Long hơn 100 km, con đường tuần tra biên giới chạy vắt qua những đỉnh núi phủ cỏ tranh. Đoạn sống núi dẫn lên cột mốc 1305 được người ta gọi là “sống lưng khủng long”: nhìn từ xa, lối đi nhỏ trên đỉnh núi nối các điểm mốc với nhau như sống lưng của một con khủng long thời tiền sử.

Cột mốc 1305 nằm trên tuyến biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc, và là một trong hai mốc giới ở vị trí cao nhất trên thực địa Quảng Ninh. Lối lên trước kia chỉ là đường mòn bằng đất, nhỏ hẹp, khúc khuỷu; đến cuối năm 2018, các bậc bê tông do Bộ Quốc phòng xây dựng đã gần hoàn thành. Nay toàn bộ quãng đường chừng 2 km có khoảng 2.000 bậc, có hộ lan và ba trạm nghỉ. Đường tuần tra phía Tây Bình Liêu nằm ở độ cao từ 700 m, xung quanh là những dãy núi cao khoảng 1.000 m.

Có hai lối xe tới điểm dừng chân dưới chân dốc: theo Quốc lộ 18C rẽ vào bản Ngàn Chuồng rồi đi hướng mốc 68 khoảng 23 km, qua các mốc 1300, 1302; hoặc lên cửa khẩu Hoành Mô, qua cầu Hái Nạc rồi chạy thêm hơn 20 km. Ở điểm dừng chân, bạn gửi xe, ăn uống, mua nước rồi bắt đầu leo, thường mất khoảng 2 giờ để tới mốc. Trên đường, người đi xuống hay tặng lại gậy tre, gậy trúc cho người đang lên như một lời động viên. Từ trên cao, ruộng bậc thang và những cung đường uốn lượn của Bình Liêu thu lại trong tầm mắt. Đẹp nhất là cuối tháng 10, đầu tháng 11, khi lau nở trắng hai bên sườn núi; mùa xuân hay có mây và mưa phùn, còn mùa đông có hôm gặp băng giá.

Đây là quãng leo đòi hỏi sức bền: dốc dài và liên tục, nhiều đoạn dốc ngược, có chỗ một bên là vực sâu, cả đi lẫn về mất khoảng 3 giờ. Không đủ sức thì chỉ cần đi chừng một phần ba quãng đường là đã bao quát được núi rừng. Đường xe trên tuyến tuần tra nhiều khúc cua gắt và rất dốc, nên lái chậm và cẩn thận. Cuối tuần mùa lau, khách đổ về đông, bãi xe kín chỗ, lối đi chỉ rộng khoảng 1 m nên nhiều đoạn di chuyển chậm. Giờ được lên mốc và các khoản phí, nếu có, chưa được công bố trên kênh chính thức.

Vì đây là khu vực biên giới, hãy mang theo căn cước công dân, thẻ căn cước hoặc căn cước điện tử, và khai báo thông tin cá nhân với cán bộ biên phòng khi tới cột mốc. Khách nước ngoài cần giấy phép của Công an cấp tỉnh theo quy định về khu vực biên giới đất liền; nếu đi theo đoàn, đơn vị tổ chức phải báo trước cho lực lượng biên phòng và công an. Mọi việc chụp ảnh, bay flycam quanh cột mốc nên hỏi cán bộ biên phòng trước.

Sống lưng khủng long hợp với người khỏe, thích trekking, săn mây và ngắm đồi lau, nhất là khi đi từ sáng sớm. Nếu bạn ngại dốc dài, cột mốc 1297 bên phía Lạng Sơn, đi từ hướng Vô Ngại, có quãng leo ngắn và dễ hơn, còn ruộng bậc thang Lục Hồn là lựa chọn nhẹ nhàng cho mùa lúa chín.