Địa đạo Vịnh Mốc nằm ở làng biển Vịnh Mốc, nay thuộc xã Cửa Tùng, vùng Vĩnh Linh cũ phía bắc sông Bến Hải. Thời chống Mỹ, đây là vùng sát giới tuyến vĩ tuyến 17 và là điểm tiếp tế ra đảo Cồn Cỏ. Để bám làng giữa bom đạn, người Vịnh Mốc đào xuống lòng đất đỏ bazan một "làng hầm" để cả cộng đồng sinh sống và chiến đấu.

Công trình được đào từ năm 1965 bằng cuốc, xẻng, mất khoảng 20 tháng đến hai năm, vận chuyển hơn 6.000 m³ đất đá. Theo hồ sơ của Cục Di sản văn hóa, đường hầm có ba tầng: tầng 1 sâu 8–11 m, tầng 2 sâu 11–15 m, tầng 3 sâu 21–22,5 m; tổng chiều dài ba tầng khoảng 1.060 m, chưa tính các ngách và căn hộ. Có 13 cửa, 6 cửa lên đồi và 7 cửa ra biển. Dọc hầm là các ngách nhỏ cho 2 đến 4 người, cùng hội trường chứa 50–60 người, nhà hộ sinh, trạm phẫu thuật, 3 giếng nước và bếp Hoàng Cầm. Người dân sống dưới lòng đất gần 2.000 ngày đêm, và 17 em bé đã chào đời trong địa đạo.

Vịnh Mốc là điểm tiêu biểu nhất của hệ thống làng hầm Vĩnh Linh, gồm 114 địa đạo, được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định 2408/QĐ-TTg ngày 31/12/2014.

Nên xem nhà trưng bày trước để nắm bối cảnh, rồi xuống hầm theo lối tham quan. Bạn sẽ đi qua các ô ở của từng gia đình, hội trường, giếng nước, nhà hộ sinh, và kết thúc bằng các bậc đá dẫn ra một cửa hầm hướng biển. Hầm có đèn điện, nhưng lòng hầm chỉ cao khoảng 1,6–1,9 m, rộng 0,8–1,1 m, nhiều đoạn phải cúi người. Nghe thuyết minh viên kể về đời sống thường ngày dưới hầm sẽ giúp bạn hiểu nơi này hơn là tự đi.

Mặt hạn chế: lòng hầm hẹp và thấp, không hợp với người sợ chỗ kín. Mùa hè là mùa đông khách: riêng tháng 7/2026 di tích đón khoảng 16.000 lượt, nhiều đoàn học sinh và cựu chiến binh. Đoạn kè ven biển sát lối vào hầm từng bị sạt lở sau bão số 10 năm 2025 và đã được sửa xong tháng 6/2026; mùa mưa bão nên hỏi ban quản lý trước khi đi dọc bờ kè.

Giá vé mới nhất được báo chí đưa là 50.000 đồng một lượt từ năm 2016; chưa thấy bảng giá hiện hành trên trang chính thức, nên hỏi lại tại quầy. Giờ mở cửa cũng nên hỏi trước.

Đây là nơi ghi dấu một cộng đồng đã sống, sinh nở và mất mát dưới bom đạn. Đi nhẹ, nói khẽ trong hầm, không khắc, viết lên vách đất và không đi ra ngoài lối tham quan.

Vịnh Mốc hợp với người muốn hiểu đời sống dân thường thời chiến, học sinh và các đoàn cựu chiến binh. Người sợ không gian kín, đi lại khó hoặc dùng xe lăn nên cân nhắc. Nếu chỉ còn thời gian cho một điểm gần đó, cụm di tích Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải là lựa chọn ngoài trời, cùng chủ đề vĩ tuyến 17.