Trong các sản vật mang về từ vùng biên Bình Liêu, miến dong là món quà gọn nhất: những bó sợi khô màu hơi xanh, làm hoàn toàn từ tinh bột củ dong riềng do chính bà con trong vùng trồng trên nương, rẫy và ruộng bậc thang. Người Sán Chỉ gọi miến dong là “Nam Phăn”. Vùng Húc Động cũ, nay thuộc xã Bình Liêu, là nơi tập trung nhiều cơ sở làm miến nhất, với thôn Nà Ếch là trung tâm của nghề.

Miến Bình Liêu không có sắc vàng bóng hay trắng ngần như nhiều loại miến khác. Màu xanh lục nhạt là màu tự nhiên của bột dong nguyên chất, cũng là dấu hiệu người mua quen dùng để nhận ra miến của vùng. Sợi miến Húc Động hơi thô, to, ăn ngọt mát, dai mà mềm, không dính, nấu đi nấu lại vẫn không nát. Củ dong được dỡ sau vụ lúa, và từ khoảng tháng 10 âm lịch đến giáp Tết là mùa làm miến: bột dong được lọc cho hết xơ bã, tráng thành bánh, phơi một đến hai nắng, cắt sợi rồi phơi thêm một nắng mới đóng gói. Vì làm theo mùa nắng hanh cuối năm, dịp giáp Tết là lúc miến mới vừa ra.

Về nhà, miến hợp nhất để nấu canh hoặc xào. Nấu canh thì ngâm miến trong nước ấm 3 đến 5 phút, để canh sôi ít nhất 3 phút cho sợi khỏi cứng; xào thì ngâm nước sôi tối thiểu 2 phút cho mềm rồi xào như các món khác. Lên Bình Liêu, bạn có thể tìm miến ở chợ phiên sáng chủ nhật tại xã Bình Liêu, ở chợ phiên Đồng Văn (xã Hoành Mô) những ngày cận Tết có miến làm thủ công, hoặc tại các điểm bán sản phẩm OCOP của địa phương. Ngoài vùng, miến có ở cửa hàng nông sản, siêu thị và các hội chợ OCOP Quảng Ninh tổ chức dịp 30/4 và 2/9 hằng năm. Giá tại cửa hàng năm 2022 và 2023 khoảng 90.000 đến 120.000 đồng/kg.

Cần biết trước khi mua: “Miến dong Bình Liêu” là nhãn hiệu chứng nhận chung của vùng, do huyện xây dựng cùng logo, nhãn mác theo mẫu chung; theo mẫu chung của huyện, gói miến ghi thông tin dinh dưỡng, hạn sử dụng, hướng dẫn dùng và địa chỉ nơi sản xuất. Ngay từ năm 2014, báo địa phương đã ghi nhận có sản phẩm mượn tên miến Bình Liêu, nên hãy xem kỹ nhãn và địa chỉ sản xuất trên bao bì, hoặc mua ở vùng làm miến. Danh hiệu OCOP 5 sao quốc gia (tháng 5/2025) là của sản phẩm do một cơ sở chế biến làm ra, không phải của mọi gói miến mang tên Bình Liêu. Cách bảo quản chưa có hướng dẫn chung từ nguồn chính thống, hãy theo hướng dẫn in trên từng gói.

Nếu mua ngay tại các hộ ở Húc Động trong mùa miến, hãy nhớ phên miến phơi trên ruộng, trên sân là hàng của từng gia đình: hỏi chủ nhà trước khi vào và đừng chạm vào phên đang phơi.

Miến dong hợp với người muốn một món quà khô, gọn, dùng được ngay trong bữa cơm gia đình, và với người thích đặc sản gắn với một vùng nguyên liệu cụ thể. Nếu bạn muốn chắc chắn mua đúng sản phẩm đạt OCOP 5 sao, hãy xem nhãn của từng cơ sở thay vì chỉ nhìn chữ “Bình Liêu”. Muốn tận mắt xem phơi miến và các công đoạn làm ra sợi miến, hãy xem mục Nghề làm miến dong Bình Liêu trong ứng dụng; còn nếu chỉ cần mua làm quà, một phiên chợ sáng chủ nhật ở Bình Liêu là đủ.