Ngày 4 tháng 4 âm lịch hằng năm (ngày dương thay đổi theo năm; kỳ 2026 rơi vào 20/5), người Dao Thanh Phán ở xã Đồng Văn cũ, nay thuộc xã Hoành Mô, vùng biên giới phía đông bắc Bình Liêu giáp Trung Quốc, gần như không ai ở nhà. Theo tục Kiêng gió, nhà còn người thì thần Gió không vào được, nên cả gia đình rời nhà từ sớm để thần Gió vào mang đi rủi ro, phiền muộn của năm cũ và đem đến điều lành, sự ấm no. Cả bản rủ nhau "mì sèng phẩy hêy dảo", tiếng Dao nghĩa là đi chơi chợ mùng bốn tháng tư.

Người Dao ở đây coi 4/4 âm lịch là ngày đại kỵ của năm: làm việc gì cũng không thuận, nên họ gác việc nương rẫy, thả trâu lên rừng, đi thăm bà con, ăn bữa cơm tụ họp, hát cho nhau nghe và xuống chợ sắm đồ. Các báo ghi tục này bắt nguồn từ việc tránh thú rừng, thiên tai và cầu mùa màng bội thu. Hơn 75% dân số Đồng Văn cũ là người Dao Thanh Phán. Trước kia hội do các bản tự tổ chức với nhau; từ năm 2009 chính quyền đứng ra tổ chức thành ngày hội chung, và ngày 10/12/2024, "Tục Kiêng gió của người Dao xã Đồng Văn" được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, công bố tại hội ngày 1/5/2025.

Ngày hội đông nhất ở chợ phiên Đồng Văn: sắc đỏ váy áo người Dao xen sắc xanh của người Sán Chỉ, sắc chàm của người Tày; người ta mua vải, chỉ thêu, mũ thêu, công cụ sản xuất và may đồ mới cho cả nhà. Phần hội có văn nghệ giữa các thôn bản với hát Pả dung của người Dao, hát Then của người Tày, các trích đoạn lễ cấp sắc và đám cưới Dao được tái hiện trên sân khấu, điệu múa chuông mà theo truyền thuyết từng dùng để xua thú rừng. Ngoài sân là kéo co, đẩy gậy, đánh quay, giã bánh dày, thi thêu họa tiết trang phục Dao Thanh Phán trong 15 phút. Kỳ 2026 có đêm giao lưu văn nghệ tối 19/5, khai mạc sáng 20/5 với đoàn nghệ thuật từ Khu Phòng Thành (Quảng Tây, Trung Quốc), thi bày mâm cỗ của 22 thôn bản và thi xào phở giữa bốn đội Tày, Sán Chỉ, Dao Thanh Y, Dao Thanh Phán; khách được thử xào phở ngay tại bếp các đội.

Lịch mỗi kỳ do chính quyền công bố sát ngày (kỳ 2026 được báo tỉnh đưa tin từ 11/5), số ngày hội cũng khác nhau giữa các năm, và nơi khai mạc không cố định: năm 2023 ở Nhà văn hóa xã Đồng Văn, năm 2026 ở Nhà văn hóa Hữu nghị Việt - Trung, xã Hoành Mô. Hãy theo dõi thông báo của xã Hoành Mô trước khi đi. Đây là xã biên giới, nên mang theo giấy tờ tùy thân.

Kiêng gió trước hết là ngày kiêng của người Dao: họ rời nhà và tránh khởi sự công việc, vì vậy hãy gặp gỡ bà con ở chợ và khu hội thay vì đề nghị ghé nhà. Lễ cấp sắc, đám cưới trong chương trình là phần trình diễn tái hiện, không phải nghi lễ thật của một gia đình. Hội cũng là dịp thanh niên Dao gặp gỡ, hát giao duyên; hỏi trước khi chụp cận cảnh ai đó.

Ngày hội hợp với người muốn thấy một tục lệ của người Dao Thanh Phán vẫn sống trong đời thường, thích chợ phiên vùng cao và văn nghệ dân gian, hoặc lên Bình Liêu vào khoảng cuối tháng 4, tháng 5. Nếu bạn tìm nghi lễ tâm linh ở đền chùa, hay không đi được đúng ngày, chuyến đi sẽ không như mong đợi. Ngoài dịp hội, chợ phiên Đồng Văn vẫn họp đông vào thứ bảy hằng tuần và có món phở xào quen thuộc, còn đỉnh Cao Ly có chương trình "Đêm trăng Cao Ly" vào rằm hằng tháng.