Bỏ qua, đến nội dung chính
Localis

Làng nghề

Làng nghề bánh tráng Thuận Hưng

Làng tráng bánh bằng lò trấu ở phường Thuận Hưng, nghề có từ khoảng giữa thế kỷ XIX, vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ngày 6/3/2023.

Thuận Hưng, Cần Thơ

Câu chuyện

Từ trung tâm Cần Thơ đi hơn 40 km về hướng Thốt Nốt, mất khoảng một giờ, bạn tới phường Thuận Hưng. Dấu hiệu nhận ra làng nghề là những giàn phên đan bằng lá dừa xếp dọc bờ kênh Thơm Rơm, tựa vào hàng rào, trải khắp sân, trên đó là bánh tráng đang phơi. Người làm bánh tập trung nhiều nhất ở hai khu vực Tân An và Tân Phú.

Theo hồ sơ khoa học do Bảo tàng thành phố Cần Thơ lập, nghề tráng bánh ở đây hình thành khoảng giữa thế kỷ XIX. Người cao tuổi trong làng kể ban đầu đó là nghề tay trái lúc nông nhàn, làm để ăn trong nhà hoặc đổi hàng ở chợ, về sau mới làm quanh năm để bán. Ngày 6/3/2023, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa Nghề làm bánh tráng Thuận Hưng vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, loại hình nghề thủ công truyền thống. Đây là làng nghề đầu tiên của Cần Thơ có tên trong danh mục này.

Cái đáng xem là cả quy trình còn làm bằng tay. Bột gạo được múc bằng gáo dừa, đổ lên tấm vải căng trên miệng nồi nước đun bằng bếp trấu, xoa chừng ba vòng cho đều rồi úp vung lá dừa khoảng mười giây. Bánh chín được nhấc lên bằng một cây cán bọc khăn và trải lên phên. Mỗi chiếc rộng 40 cm, vừa khít bề ngang giàn phơi. Người làm bánh nói một lò cần ba người cho ba việc: tráng, trải và phơi. Nắng tốt thì phơi khoảng 30 phút, gặp mưa bánh nhũn và có thể rã.

Làng làm nhiều loại: bánh tráng nhúng để cuốn, bánh nem, bánh lạt, bánh mặn, bánh ngọt và bánh dừa. Hai loại sau pha nước cốt dừa và đường thốt nốt. Người trong nghề đếm bánh theo "thiên", mỗi thiên là 1.000 cái. Nhiều nhà cho khách đứng xem, có nơi để khách thử tự tráng một chiếc, và bạn mua được bánh ngay tại lò.

Nên đi buổi sáng và vào ngày nắng. Lò nổi lửa từ khoảng 4 giờ sáng, bánh phải ra phên khi nắng vừa lên. Ngoài dịp Tết, các hộ chủ yếu làm vào mùa nắng, mỗi tháng chừng 10 đến 15 ngày, nên có hôm bạn tới mà lò nghỉ. Tháng Chạp là lúc làng đông nhất, số hộ làm bánh tăng từ khoảng 60 lên gần 200.

Mặt hạn chế cũng rõ. So với hơn 200 lò hoạt động thường xuyên của hai mươi năm trước, làng đã thu nhỏ nhiều, người làm phần lớn đã lớn tuổi. Du khách được Báo Nhân Dân dẫn lời năm 2025 nhận xét cơ sở đón khách còn sơ sài, thiếu chỗ nghỉ, quầy trưng bày và biển chỉ đường, không đi theo tour thì khó tìm. Giá bánh, giờ đón khách chưa có công bố chính thức.

Các lò là nhà ở và chỗ làm ăn của từng gia đình. Bạn xin phép trước khi vào sân, đừng chạm vào bánh đang phơi, đứng xa bếp trấu và hỏi trước khi chụp cận mặt người thợ. Mua vài xấp bánh là cách cảm ơn hợp lẽ.

Nơi này hợp với người muốn xem một nghề thủ công đang được làm thật để bán, không dàn dựng. Nếu bạn tới vào ngày mưa hoặc buổi chiều, hãy đổi sang làng đan lưới Thơm Rơm cũng ở vùng Thốt Nốt, hoặc ghép chuyến với vườn cò Bằng Lăng vào cuối ngày.

Có gì để trải nghiệm

  • Xem tráng bánh trên lò trấu và phơi bánh trên phên
  • Thử tự tay tráng bánh (hẹn trước với hộ làm nghề)
  • Mua bánh tráng nhúng, bánh ngọt, bánh dừa tại lò
  • Chụp ảnh giàn phơi bánh buổi sáng nắng

Từ khóa

  • làng nghề
  • bánh tráng
  • Thuận Hưng
  • Thốt Nốt
  • di sản phi vật thể quốc gia
  • trải nghiệm tráng bánh