Bỏ qua, đến nội dung chính
Localis

Lễ hội

Lễ Kỳ Yên đình Bình Thủy

Lễ cúng đình hai kỳ mỗi năm ở đình Bình Thủy, Thượng điền quanh rằm tháng 4 và Hạ điền giữa tháng Chạp âm lịch, di sản phi vật thể quốc gia từ 2018.

Bình Thủy, Cần Thơ

Câu chuyện

Đình Bình Thủy, còn gọi Long Tuyền cổ miếu, nằm trên đường Lê Hồng Phong, phường Bình Thủy, cách trung tâm Cần Thơ khoảng 5 km, bên rạch Bình Thủy và gần bờ sông Hậu. Mỗi năm đình có hai kỳ lễ Kỳ yên: Thượng điền quanh rằm tháng 4 âm lịch và Hạ điền vào ngày 14, 15 tháng Chạp.

Ngày 30/01/2018, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa "Lễ hội Kỳ yên Đình Bình Thủy" vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định 266/QĐ-BVHTTDL. Ngôi đình là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia từ năm 1989.

Theo các tài liệu được báo chí dẫn, năm Giáp Thìn 1844, sau một trận bão lụt, dân làng Long Tuyền dựng ngôi đình bằng gỗ lợp lá ở vàm rạch để cầu yên ổn làm ăn. Tương truyền năm 1852, quan Huỳnh Mẫn Đạt đi tuần trên sông Hậu gặp giông lớn, cho thuyền nấp vào vàm rạch này mà bình an, nên đặt tên đất là Bình Thủy và dâng sớ xin sắc; vua Tự Đức phê sắc phong Bổn Cảnh Thành Hoàng ngày 29 tháng 11 năm Nhâm Tý. Ngôi đình hiện nay được dựng lại từ năm 1909, hoàn thành năm 1910. Đình thờ Thành hoàng, hậu thần Đinh Công Chánh, các bậc tiền hiền, hậu hiền và nhiều anh hùng dân tộc; ngoài sân có miếu thờ Thần Nông và Thần Hổ.

Kỳ Thượng điền mở đầu bằng lễ đưa Sắc thần du ngoạn: sắc được thỉnh lên long xa đi qua các tuyến đường của Bình Thủy để người dân chiêm bái. Sắc về an vị thì hương chức đình tế Thần Nông, tế Đinh Công Chánh, rồi làm lễ thay khăn Sắc thần, tức phơi sắc và phủ vải điều mới; đây cũng là dịp người dân được nhìn thấy đạo sắc. Tiếp theo là Xây chầu Đại bội, Túc yết và Chánh tế, nghi thức quan trọng nhất để tạ ơn thần. Hát bội diễn ba đêm, khép lại bằng lễ Tôn vương sau tuồng San Hậu, rồi đến tế Sơn Quân và tống khách.

Phần hội có hát tuồng cổ, đờn ca tài tử, hội thi mâm xôi, Lễ hội Bánh ngon Bình Thủy, trưng bày sách, đua xe đạp. Báo Văn hóa gọi đây là lễ hội lớn nhất năm của Cần Thơ, nên ngày lễ rất đông người.

Các nghi thức tế là việc của hương chức và ban trị sự đình. Người dân và khách dự được phần rước sắc, đứng xem tế, xem hát bội, mang lễ vật đến dâng cúng. Bạn đứng sau hàng người hành lễ, không bước vào chiếu tế, không chạm vào sắc, long xa, đồ thờ, ăn mặc kín đáo và hỏi trước khi chụp cận cảnh.

Lịch chi tiết đổi theo năm: năm 2025 kỳ Thượng điền kéo từ 11 đến 15 tháng 4 âm lịch, năm 2026 từ 12 đến 15 tháng 4, tức 28 đến 31/5/2026. Hãy hỏi lại ban trị sự đình hoặc phường Bình Thủy trước khi đi. Kỳ Hạ điền ít được báo chí tường thuật, thông tin về trình tự còn mỏng.

Lễ hợp với người muốn xem cúng đình Nam Bộ còn làm đủ lệ và nghe hát bội ở sân đình. Nếu chỉ muốn xem kiến trúc trong yên tĩnh, hãy đến đình vào ngày thường. Nếu thích hội ẩm thực hơn nghi lễ, Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ dịp Giỗ Tổ Hùng Vương ở cùng phường là lựa chọn khác.

Có gì để trải nghiệm

  • Xem lễ đưa Sắc thần du ngoạn trên long xa
  • Đứng xem lễ tế ở sân, chánh điện (không dự nghi thức)
  • Xem hát bội, tuồng cổ ở sân đình
  • Dâng hương, dâng lễ vật như người dân địa phương
  • Dự hội thi mâm xôi, hội Bánh ngon Bình Thủy, tài tử
  • Tham quan kiến trúc đình Bình Thủy

Từ khóa

  • lễ hội
  • Kỳ yên
  • cúng đình
  • đình Bình Thủy
  • di sản phi vật thể quốc gia
  • hát bội
  • Bình Thủy
  • Cần Thơ