Khu di tích Trạng Trình nằm ở làng Trung Am, xã Nguyễn Bỉnh Khiêm, vùng Vĩnh Bảo cũ của Hải Phòng, sát triền đê sông Tuyết Giang (sông Hàn). Đây là quê của Nguyễn Bỉnh Khiêm (sinh năm 1491, mất cuối năm Ất Dậu, tức đầu năm 1586 dương lịch), người đỗ Trạng nguyên khoa Ất Mùi 1535, làm quan triều Mạc, tước Trình Quốc công, nên dân gian gọi ông là Trạng Trình. Đền thờ ông được Thủ tướng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt ngày 23/12/2015.

Quanh đền là không gian sống và dạy học của ông được dựng lại. Theo Cục Di sản văn hóa, năm 1542 ông dâng sớ xin chém 18 lộng thần, không được vua nghe, liền từ quan về quê lập am Bạch Vân dạy học, dựng quán Trung Tân bên bến đò Hàn. Học trò của ông có Phùng Khắc Khoan, Lương Hữu Khánh, Nguyễn Dữ, Giáp Hải, và họ tôn ông là "Tuyết Giang phu tử".

Ngôi đền hiện nay trùng tu năm 1928, kiến trúc chữ Đinh, 22 cột gỗ lim. Gian giữa có bức đại tự "An Nam Lý Học" và đôi câu đối "Cổ lai quốc dĩ dân vi bản, Đắc quốc ưng tri tại đắc dân" (xưa nay nước lấy dân làm gốc, được nước là nhờ được lòng dân). Đi quanh khuôn viên có hồ Thái Ất - Thái Nhâm, đền thờ song thân, am Bạch Vân phục dựng năm 2004, quán Trung Tân, tháp bút Kình Thiên, chùa Song Mai, tượng đá granit cao 5,7 m và nhà lưu niệm trưng bày di cảo cùng gần 200 đầu sách viết về ông.

Điều nên biết trước: nơi này rất đông vào dịp Tết và mùa lễ hội. Ba ngày Tết 2026 (17 - 19/2) khu di tích đón hơn 225.000 lượt khách, và từ đầu năm 2026 đến ngày 24/8 là gần 900.000 lượt, theo số liệu địa phương đăng trên Báo Hải Phòng. Thành phố đang bàn dự án tu bổ có các hạng mục quán Trung Tân, am Bạch Vân và một công viên mới, nên một số chỗ có thể thay đổi; nên hỏi lại trước khi đi.

Khu di tích theo mô hình "3 không": không thu phí, không rác thải, không hàng quán bán rong trong khuôn viên. Dịp Tết 2026, xã bố trí điểm trông xe miễn phí trên đường dẫn vào. Giờ mở cửa và số điện thoại chưa có công bố chính thức.

Đây là nơi thờ tự và tưởng niệm. Ăn mặc chỉnh tề, nói khẽ, thắp hương đúng chỗ. Lễ hội đền diễn ra từ 27 đến 29 tháng Mười Một âm lịch, chính hội ngày 28 là ngày giỗ; phần lễ có mộc dục (lễ tắm tượng), rước văn, cáo yết do ban tổ chức thực hiện, khách xem theo hướng dẫn và không chen vào đoàn rước. Các chuyện về sấm ký của Trạng Trình nên nghe như lời truyền trong dân gian.

Nơi này hợp với gia đình có con đi học, người quan tâm lịch sử thời Mạc và thơ Nôm, người muốn đi một tuyến di tích phía tây Hải Phòng. Nó không hợp nếu bạn tìm phong cảnh thiên nhiên hay hoạt động ngoài trời. Để hiểu thêm bối cảnh triều Mạc, bạn có thể ghép với Khu di tích Vương triều Mạc ở xã Kiến Hưng; nếu quan tâm truyền thống khoa cử hơn là một nhân vật, Văn miếu Mao Điền ở xã Mao Điền là lựa chọn khác trong cùng tuyến "Theo dấu Trạng Trình".