Tràng Kênh là cụm núi đá vôi bên sông Bạch Đằng, nằm giữa sông Giá và sông Thải, ở phường Bạch Đằng, vùng Thủy Nguyên cũ của Hải Phòng. Từ trung tâm thành phố đi ô tô hơn 30 phút. "Khu vực núi đá Tràng Kênh" có tên trong đợt xếp hạng di tích, danh thắng đầu tiên của miền Bắc theo Quyết định 313-VH/VP ngày 28/4/1962 của Bộ Văn hóa.

Nơi này gom ba lớp lịch sử vào một chỗ. Lớp cổ nhất là di chỉ khảo cổ Tràng Kênh, phát hiện năm 1969: một công xưởng chế tác đồ trang sức bằng đá, niên đại khoảng 3.500 năm theo bài của Bảo tàng Hải Phòng trên Tạp chí Di sản văn hóa (cổng thành phố ghi gần 4.000 năm). Di chỉ hiện vẫn nằm trong lòng đất. Lớp thứ hai là chiến trường: theo Cục Di sản văn hóa, vùng núi U Bò, sông Thải, núi Mỏ Vịt là trung tâm các trận thủy chiến năm 981 và ngày 9/4/1288. Lớp thứ ba là Khu di tích Bạch Đằng Giang, dựng từ năm 2008 đến 2018 ở ngã ba sông Bạch Đằng và sông Thải, xếp hạng di tích lịch sử quốc gia năm 2020.

Phần lớn khách đến để thăm Khu di tích Bạch Đằng Giang. Bạn đi qua đền thờ Ngô Quyền, đền thờ Lê Đại Hành, Linh từ Tràng Kênh thờ Trần Hưng Đạo, chùa Trúc Lâm Tràng Kênh, đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh, rồi ra Quảng trường Chiến thắng xây nổi trên sông, nơi đặt ba tượng đồng Ngô Quyền, Lê Đại Hành, Trần Hưng Đạo, mỗi tượng cao 8 m, quanh là mô hình bãi cọc. Nhà trưng bày có thân cọc Bạch Đằng và thuyền độc mộc. Muốn xem cọc gỗ thật còn nằm tại chỗ, bạn đi ngược tả ngạn khoảng 10 km tới bãi cọc Cao Quỳ ở phường Lưu Kiếm.

Điều nên biết trước: cuối tuần khu di tích đón hàng nghìn học sinh, sinh viên, nên muốn yên tĩnh thì đi ngày thường. Tràng Kênh cũng là vùng khai thác đá vôi từ thời Pháp, năm 2012 Nhà máy Xi măng Hải Phòng mới khởi công trên mặt bằng xí nghiệp đá Tràng Kênh, nên quanh dãy núi có khu công nghiệp. Hang Vua mà một số trang du lịch gắn với Tràng Kênh thực ra nằm dưới chân núi Vệ, xã Minh Tân của huyện Thủy Nguyên cũ, không thuộc cụm này.

Khu di tích Bạch Đằng Giang theo nguyên tắc "3 không": không thương mại, không thu phí, không rác thải. Giờ mở cửa và số điện thoại chưa có công bố chính thức. Quảng trường nổi trên mặt sông, nên giữ trẻ nhỏ và không trèo qua lan can; đừng tự ý leo núi đá hay đi vào khu mỏ.

Các đền ở đây là nơi thờ tự đang có hương khói, ăn mặc chỉnh tề và thắp hương đúng chỗ. Các ngày giỗ lớn: Ngô Quyền 18 tháng Giêng, Lê Đại Hành 8 tháng Ba, Trần Hưng Đạo 20 tháng Tám âm lịch.

Tràng Kênh hợp với gia đình có con học lịch sử, đoàn học sinh và người muốn hiểu vì sao sông Bạch Đằng ba lần thành chiến trường. Nó không hợp nếu bạn tìm leo núi hay cảnh đá vôi không có công trình. Nếu muốn xem bãi cọc thật trong một di tích quốc gia đặc biệt, Di tích lịch sử Bạch Đằng ở vùng Quảng Yên, Quảng Ninh, với bãi cọc Yên Giang, là lựa chọn khác.