Bỏ qua, đến nội dung chính
Localis

Thiên nhiên & Mùa

Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông

Công viên địa chất rộng khoảng 4.760 km² ở phía tây tỉnh, có hệ thống gần 50 hang động trong đá bazan núi lửa, được UNESCO công nhận năm 2020.

Lâm Đồng

Câu chuyện

Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông không phải một điểm có cổng vé, mà là cả một vùng rộng khoảng 4.760 km² ở phía tây tỉnh Lâm Đồng, tức phần lớn tỉnh Đắk Nông cũ, cách TP.HCM khoảng 200 km về phía bắc. Vùng này trải trên 22 xã, phường, từ Krông Nô, Nam Đà, Cư Jút tới Gia Nghĩa và Tà Đùng. Sau khi Đắk Nông hợp nhất vào Lâm Đồng năm 2025, tên danh hiệu vẫn giữ nguyên.

UNESCO công nhận danh hiệu ngày 10/7/2020, là công viên địa chất toàn cầu thứ ba của Việt Nam sau Cao nguyên đá Đồng Văn và Non nước Cao Bằng. Danh hiệu được xét lại bốn năm một lần: đoàn chuyên gia thẩm định thực địa cuối tháng 6/2023, và UNESCO công nhận lại cho giai đoạn 2024 - 2027. Kỳ tái thẩm định tiếp theo dự kiến vào tháng 7/2027.

Điểm khác biệt nằm dưới mặt đất. Trang UNESCO mô tả trường dung nham Nam Blang, phát hiện năm 2007, là hệ thống hang núi lửa lớn nhất Đông Nam Á, dài hơn 10 km với khoảng 50 hang. Theo UNESCO, người tiền sử từng trú trong các ống dung nham này khoảng 6.000 đến 10.000 năm trước. Trên mặt đất có núi lửa Nam Kar, từng bị khai thác làm phụ gia xi măng rồi dừng lại khi giá trị địa chất được nhận ra, và thác Đray Sáp rộng khoảng 100 m, cao 12 m.

Cách đi thực tế là theo các tuyến tỉnh đã xây dựng: "Trường ca của Lửa và Nước", "Bản giao hưởng của Làn gió mới" và "Âm vang từ Trái đất", nối các điểm di sản địa chất, văn hóa và sinh thái. Các điểm do nhiều đơn vị khác nhau quản lý, nên giờ mở cửa và vé tùy từng nơi. Nên dành ít nhất một đến hai ngày và tính trước quãng đường giữa các điểm.

Nói thẳng về hạn chế: tháng 6/2026, đoàn chuyên gia khảo sát ghi nhận biển chỉ dẫn, bảng thuyết minh ở nhiều điểm chưa đạt chuẩn nhận diện của mạng lưới UNESCO, có nơi còn rác và cảnh quan xuống cấp. Sau sắp xếp địa giới, một số công trình chưa rõ đơn vị quản lý. Công viên mới đáp ứng đầy đủ một trong bảy nhóm khuyến nghị UNESCO đưa ra sau kỳ thẩm định năm 2023.

Về an toàn: hệ thống hang động núi lửa ở Krông Nô chưa được đưa vào khai thác du lịch, và việc tự ý vào hang bị nghiêm cấm. Hang có nhiều nhánh và hố sụt thẳng đứng; tháng 3/2025 một người tự vào hang C7 đã rơi xuống hố sâu và tử vong. Đừng vào hang khi không có đơn vị được phép dẫn.

Đây là vùng đất tổ tiên của người M'Nông, Mạ và Ê Đê; theo UNESCO, "Đắk" trong tiếng M'Nông nghĩa là nguồn nước, nguồn sống. Khi vào buôn, bon, hãy hỏi trước khi chụp ảnh người và nghi lễ.

Công viên hợp với người thích địa chất, khảo cổ và chịu đi đường dài. Nếu chỉ có nửa ngày, hồ Tà Đùng, cũng nằm trong vùng công viên, là điểm dễ tiếp cận hơn.

Có gì để trải nghiệm

  • Theo các tuyến du lịch công viên địa chất
  • Tham quan thác nước, miệng núi lửa
  • Tìm hiểu văn hóa M’Nông, Mạ, Ê Đê
  • Kết hợp hồ Tà Đùng

Từ khóa

  • UNESCO
  • công viên địa chất
  • hang động núi lửa
  • bazan
  • Krông Nô
  • Đắk Nông cũ