Rẽ khỏi quốc lộ 7 vào vùng Môn Sơn ở miền Tây Nghệ An, bạn gặp bản Xiềng, một bản người Thái nằm cạnh đập Phà Lài trên sông Giăng. Tỉnh gọi cụm này là điểm du lịch cộng đồng, sinh thái Bản Xiềng - Pha Lài - Sông Giăng, công nhận là điểm du lịch cấp tỉnh năm 2021. Tên đập được viết cả hai cách, "Pha Lài" và "Phà Lài".

Theo ấn phẩm du lịch của tỉnh, bản rộng khoảng 776,6 ha, có 186 hộ với 842 nhân khẩu, chủ yếu là người Thái, còn giữ kiến trúc nhà sàn và trang phục truyền thống. Vùng này xưa gọi là Mường Quạ, và câu "Cơm Mường Quạ, cá sông Giăng" được dùng để nói về đặc sản nơi đây; cá mát sông Giăng là món cá nổi tiếng của vùng.

Phà Lài là đập thủy lợi xây năm 2000; trong tiếng Thái, tên gọi này nghĩa là lèn hoa, hoa nở trên đá, gắn với các núi đá quanh đập có nhiều dây leo nở hoa. Mặt nước sau đập là nơi đi thuyền, chèo kayak, đi xuồng máy ngược sông Giăng tới bãi tắm và xa hơn là bản của người Đan Lai trong vùng lõi Vườn quốc gia Pù Mát.

Trong bản, bạn có thể xem phụ nữ Thái dệt thổ cẩm, ngồi thử bên khung cửi, ăn cơm ở nhà sàn và nghỉ lại homestay. Tùy mùa có gặt lúa, hái cam, thi cấy, nướng cá, cùng người dân giăng lưới bắt cá trên sông rồi lên bờ nướng. Theo Báo Nghệ An, homestay của vùng Con Cuông cũ tập trung nhiều ở bản Xiềng.

Mặt trái là Phà Lài đông vào dịp lễ và cuối tuần, với hàng nghìn lượt khách theo lời lãnh đạo xã. Khu quanh đập có cả dịch vụ do tư nhân kinh doanh, giá chưa có công bố chính thức, nên hỏi rõ trước khi dùng. VnExpress lưu ý đập thỉnh thoảng ngừng đón khách để bảo dưỡng hoặc chỉnh đốn dịch vụ, nên hỏi trước khi đi.

Về an toàn, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang chấn chỉnh các hoạt động chèo SUP, đi thuyền trên sông chưa được cấp phép. Khi trời xấu, xã Môn Sơn yêu cầu dừng du thuyền và SUP trên sông Giăng. Bạn chỉ nên xuống nước với đơn vị có áo phao, không bơi khi nước lên, và theo dõi tin mưa lũ trước khi lên miền Tây.

Bản Xiềng là nơi người Thái đang sống, nhà sàn homestay cũng là nhà của gia đình. Bạn hỏi trước khi chụp ảnh người dân và người đang dệt, mua thổ cẩm ngay tại nhà người làm. Môn Sơn là xã biên giới, nên mang theo giấy tờ tùy thân.

Nơi này hợp với người muốn ghép một đêm ở nhà sàn với một buổi trên sông. Nếu bạn muốn chỗ ít hoạt động sông nước, bản Nưa ở xã Con Cuông, sát suối nước Mọc, là lựa chọn gần đó.