Thiên nhiên & Mùa
Khu Văn phòng Vườn quốc gia Pù Mát
Cửa ngõ Vườn quốc gia Pù Mát ở xã Con Cuông, có bảo tàng thiên nhiên – văn hóa mở, vườn thực vật và cơ sở cứu hộ động vật hoang dã
Câu chuyện
Khu Văn phòng Vườn quốc gia Pù Mát nằm ở xã Con Cuông, phía Tây phường Thành Vinh. Ấn phẩm của tỉnh ghi hơn 130 km, VnExpress ghi gần 120 km; bạn có thể đi theo quốc lộ 7, quốc lộ 15 hoặc đường Hồ Chí Minh. Đây là cửa ngõ của vườn: nơi đặt trụ sở, bảo tàng, cơ sở cứu hộ động vật và nhà nghỉ, không phải khu rừng sâu.
Vườn quốc gia Pù Mát có vùng lõi hơn 94.800 ha, trải trên ba huyện cũ Anh Sơn, Con Cuông, Tương Dương; ranh giới phía Nam chạy dọc biên giới Việt - Lào, khoảng 70 km giáp tỉnh Bolikhamxay. Theo tiếng Thái, "Pù" là đỉnh núi; đỉnh Pù Mát cao 1.841 m. Vườn khởi đầu từ dự án khu bảo tồn phê duyệt năm 1995, thành lập khu bảo tồn thiên nhiên năm 1997 và thành vườn quốc gia ngày 8/11/2001. Pù Mát là vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An được UNESCO công nhận năm 2007, và ngày 3/9/2025 được công nhận Vườn di sản ASEAN. Theo vườn, đây là một trong những nơi đầu tiên phát hiện loài sao la.
Tại khu văn phòng, ấn phẩm của tỉnh giới thiệu ba điểm: Bảo tàng thiên nhiên - văn hóa mở của Khu dự trữ sinh quyển, trưng bày cả công cụ sinh hoạt, săn bắn của người Thái; cơ sở cứu hộ động vật hoang dã như khỉ, rùa, tê tê; và vườn thực vật ngoại vi ươm các loại lan. Cơ sở cứu hộ do vườn phối hợp với Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã Việt Nam; sáu tháng đầu năm 2026 đã chăm sóc 108 cá thể và thả về rừng 38 cá thể.
Từ đây, vườn tổ chức đi thác Kèm (cách khoảng 18 km, xã Môn Sơn), các tuyến rừng nguyên sinh, tuyến đập Phà Lài - bản Cò Phạt để tìm hiểu văn hóa người Thái và người Đan Lai. Người Thái sống ở phần lớn các bản quanh vườn; người Đan Lai sống ở ba bản Cò Phạt, Bản Cồn, Bản Búng thuộc xã Môn Sơn.
Khu văn phòng thu phí từ năm 2019, khi đó 10.000 đồng người lớn, 5.000 đồng trẻ em. Giờ mở cửa các nguồn ghi khác nhau, nên gọi lễ tân trước. Vườn có nhà nghỉ, nhưng số phòng mỗi nguồn ghi một khác. Mùa đẹp là tháng 6 đến tháng 8; tháng 9, 10 mưa lớn, có năm vườn phải tạm dừng đón khách ở thác Kèm vì lũ, dù khu văn phòng vẫn mở.
Pù Mát là khu bảo vệ nghiêm ngặt và giáp biên giới. Chỉ đi các tuyến vườn mở cho khách, có người của vườn dẫn khi vào rừng, mang giấy tờ tùy thân. Không mua thịt thú rừng, cây lan rừng hay sản phẩm từ động vật hoang dã.
Hiện vật trong bảo tàng mở là đồ dùng của những cộng đồng đang sống ngay quanh vườn. Nếu vào bản, hãy xin phép trước khi chụp ảnh người và nhà sàn.
Khu văn phòng hợp với gia đình có trẻ nhỏ, học sinh tìm hiểu bảo tồn, người muốn nửa ngày xem bảo tàng và động vật cứu hộ trước khi đi thác Kèm. Nếu muốn vào rừng sâu, hãy đặt tour của vườn; nếu thích sông nước, cụm bản Xiềng - Phà Lài - sông Giăng ở xã Môn Sơn gần đó là lựa chọn khác.
Có gì để trải nghiệm
- Tham quan bảo tàng thiên nhiên – văn hóa mở
- Tham quan vườn thực vật
- Tìm hiểu cứu hộ động vật hoang dã
- Lưu trú tại nhà nghỉ vườn quốc gia
Từ khóa