Trên đường Đào Tấn, phường Thành Vinh, trong khuôn viên Thành cổ Vinh, Bảo tàng Xô viết Nghệ Tĩnh kể lại phong trào cách mạng 1930 - 1931 ở hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Bảo tàng đứng trên khu đất từng là nơi thực dân Pháp giam cầm các chiến sĩ cách mạng. Từ năm 2025, bảo tàng hợp nhất với Bảo tàng Nghệ An thành Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh, và tòa trưng bày này nay gọi là Nhà trưng bày Xô viết Nghệ Tĩnh.

Bảo tàng được Bộ Văn hóa quyết định xây dựng ngày 15/1/1960 và mở cửa đón khách ngày 12/9/1963, đúng dịp kỷ niệm 33 năm phong trào. Ngày 3/2/1964, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lời đề tựa cho bảo tàng; bút tích này nay là một hiện vật trong phòng trưng bày. Bảo tàng giữ hơn 16.000 tài liệu, hiện vật và gần 6.000 hồ sơ, chân dung những người bị bắt giam trong các nhà tù từ 1930 đến 1945.

Nhà trưng bày vừa được nâng cấp trong 8 tháng và khai trương lại ngày 8/9/2025, với 10 phòng đặt tên mới. Bạn đi từ Phòng Long trọng có bức tường cong màu đỏ mang chân dung 77 chiến sĩ Xô viết, qua các phòng về phong trào chống Pháp, những chi bộ Đảng đầu tiên, sự ra đời và thành quả của chính quyền Xô viết, tới phòng Nhà lao Vinh và phòng cuối về xứ Nghệ hôm nay. Ánh sáng và âm thanh trong nhiều phòng được dùng để gợi lại nhịp đoàn biểu tình năm 1930.

Trong khuôn viên còn có Nhà tưởng niệm liệt sĩ Xô viết Nghệ Tĩnh, 5 gian mái ngói, với 8 bia đá khắc tên gần 2.000 liệt sĩ của hai tỉnh, và Đài tưởng niệm các chiến sĩ bị giam cầm tại Nhà lao Vinh, cả hai hoàn thành năm 2005.

Cần biết trước: giờ mở cửa trên trang chính thức ghi không thống nhất, có mục ghi mở cả tuần, có mục ghi nghỉ thứ Hai; giá vé chưa được công bố. Nên gọi hoặc hỏi tại quầy trước khi đến. Quanh ngày 12/9 hằng năm, ngày truyền thống Xô viết Nghệ Tĩnh, bảo tàng tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm nên có thể đông đoàn.

Nhà tưởng niệm là nơi thờ các liệt sĩ. Bạn ăn mặc lịch sự, giữ im lặng, không đùa giỡn hay tạo dáng chụp ảnh trước bàn thờ; nếu muốn, có thể thắp hương, đặt hoa.

Bảo tàng hợp với người muốn hiểu vì sao Nghệ Tĩnh được gọi là quê hương Xô viết, học sinh và đoàn học tập lịch sử, và cả người có ông bà từng tham gia phong trào. Nếu bạn muốn xem khảo cổ và lịch sử Nghệ An từ thời tiền sử, tòa số 07 Đào Tấn của cùng bảo tàng là nơi nên đến tiếp.