Bỏ qua, đến nội dung chính
Localis

Không gian di sản

Chùa Đại Tuệ

Ngôi chùa trên dãy núi Đại Huệ thờ Phật Bà Đại Tuệ, có hồ Tiên và bốn công trình được Hội Kỷ lục gia Việt Nam ghi nhận

Đại Huệ, Nghệ An

Câu chuyện

Từ phường Thành Vinh đi khoảng 30 km về phía Tây theo quốc lộ 46, bạn tới dãy núi Đại Huệ ở xã Đại Huệ; chùa Đại Tuệ nằm trên đỉnh Thăng Thiên của dãy núi, ở độ cao khoảng 450 m (VnExpress ghi 500 m). Chùa thờ Phật Bà Đại Tuệ, còn gọi Phật Mẫu Ma Ha Bát Nhã Ba La Mật Đa, tức trí tuệ lớn của Đức Phật. Ấn phẩm du lịch của tỉnh giới thiệu đây là ngôi chùa duy nhất trong nước thờ Phật Bà Đại Tuệ.

Lịch sử chùa phần lớn là truyền thuyết. Tương truyền chùa có từ thời Mai Hắc Đế, được nhà Hồ dựng lại để thờ Phật Bà Đại Tuệ, người được tin là đã phù hộ nhà Hồ xây thành trên núi chống quân Minh. Tương truyền năm 1789, trên đường ra Bắc đánh quân Thanh, vua Quang Trung dừng chân ở đây và được nhà sư chỉ đường tắt ra Thăng Long, sau đó cắt 20 mẫu ruộng cho chùa. Đến năm 2009, chùa cũ chỉ còn là phế tích với vài bức tường gạch.

Ngôi chùa bạn thấy hôm nay được khởi công xây lại năm 2011, hoàn thành các hạng mục chính sau khoảng 4 năm, trên khuôn viên khoảng 6.000 m². Chùa trải từ chân lên đỉnh núi theo bốn cấp: chùa Trình, chùa Hạ, chùa Trung, chùa Thượng. Trên cùng là bảo tháp Đại Tuệ 9 tầng, cao 32 m. Ngoài Phật, chùa còn thờ các vị vua Hùng, Mai Hắc Đế, Hồ Quý Ly, Quang Trung, Cảnh Thịnh và Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Ngày 19/2/2016, Hội Kỷ lục gia Việt Nam xác lập cho chùa 4 kỷ lục Việt Nam: chùa trên núi có hồ nhân tạo lớn nhất (hồ Tiên rộng 350 m²), nhiều tượng hồng ngọc nhất, nhiều tượng gỗ dâu nguyên khối nhất (32 pho), nhiều câu đối thư pháp thuần Việt nhất. Đây là danh hiệu do hội này trao, không phải xếp hạng di tích của Nhà nước. Bên đường lên tháp có ngôi mộ đá mà người dân cho là mộ vua Cảnh Thịnh.

Đầu xuân hằng năm, chùa tổ chức Lễ khai bút, người đi lễ xin chữ cầu may cho việc học. Đây cũng là dịp chùa rất đông: năm 2017 ô tô xếp hàng khoảng 5 km trên đường núi, đầu năm 2026 có lúc ùn ứ ở lối lên vì ô tô đỗ chắn đường. Nếu đi dịp này, bạn nên đi sớm và đỗ xe đúng nơi quy định.

Chùa là nơi thờ tự đang hoạt động: bạn ăn mặc kín đáo, giữ yên lặng trong điện, không leo lên tượng đá hay bệ thờ để chụp ảnh. Lễ khai bút là nghi thức của nhà chùa, năm 2016 do đại diện Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiến hành; khách dự ở vị trí người xem và xin chữ theo hướng dẫn của ban tổ chức.

Đại Tuệ hợp với người muốn một nửa ngày lên núi, vừa lễ chùa vừa nhìn xuống đồng bằng Nam Đàn và dòng Lam. Nếu bạn về Nam Đàn chủ yếu vì lịch sử, Khu di tích Kim Liên ở xã Kim Liên là điểm chính; khu mộ bà Hoàng Thị Loan cũng nằm trên dãy Đại Huệ.

Có gì để trải nghiệm

  • Tham quan, lễ Phật
  • Ngắm cảnh trên núi
  • Dự Lễ khai bút đầu xuân

Từ khóa

  • chùa
  • núi Đại Huệ
  • kỷ lục
  • khai bút đầu xuân
  • Đại Huệ