Từ Hà Nội đi khoảng 140 km về phía tây bắc theo quốc lộ 6, qua đèo Thung Khe là xuống thung lũng Mai Châu. Bản Lác (xóm Lác) nằm sát trung tâm Mai Châu cũ, cách bến xe khoảng 1,6 km, là bản của người Thái trắng. Báo địa phương ghi bản có tuổi đời hơn 700 năm; trước khi có du lịch, người dân sống bằng trồng lúa, dệt thổ cẩm và săn bắt.

Điều làm Lác khác nhiều bản du lịch khác là chính người dân khởi xướng việc đón khách, từ những năm 1990. Năm 2015 bản có hơn 20 nhà làm homestay; cuối năm 2025, theo trưởng xóm, 80 trong 123 hộ đã đăng ký kinh doanh du lịch cộng đồng. Các hộ homestay ở bản được công nhận đạt tiêu chuẩn Homestay ASEAN giai đoạn 2016 - 2018. Cả xã Mai Hạ có 88 cơ sở lưu trú và mỗi năm đón gần 20.000 lượt khách, phần lớn dồn về Lác.

Ở đây bạn ngủ trên nhà sàn gỗ mái lá cọ hoặc mái ngói, trước nhà là ao cá và ruộng lúa. Ban ngày đạp xe hoặc đi bộ quanh bản và ra cánh đồng, xem phụ nữ Thái dệt thổ cẩm bằng khung cửi, mua áo, váy, túi, sáo trúc, mõ trâu ngay tại nhà người bán. Buổi tối nhiều nhà tổ chức xòe Thái, nhảy sạp, đốt lửa trại cho khách. Mâm cơm thường có cơm lam, thịt nướng, gà đồi, cá suối, rau rừng. Cấy lúa, dệt vải vẫn là sinh kế của các gia đình, đồng thời là thứ khách đến xem.

Nói thẳng: Lác là bản du lịch có quy mô. Phần lớn nhà trong bản là cơ sở lưu trú, dịp Tết cao điểm một hộ có thể nhận 30 - 50 khách, và bản đông vào lễ, Tết, cuối năm, đầu xuân. Một bài du ký trên Dân trí từ năm 2013 đã nhắc tiếng loa karaoke trong nhà sàn và đồ lưu niệm không phải hàng làm tại chỗ. Nếu bạn cần yên tĩnh, tránh cuối tuần và mùa lễ, hỏi chủ nhà trước về giờ văn nghệ.

Thung lũng đổi màu theo mùa: tháng 2 - 4 hoa ban, tháng 5 - 6 lúa chiêm, tháng 7 mùa nước đổ, cuối tháng 10 lúa chín, tháng 11 đến tháng 1 hoa mơ, hoa mận. Đèo Thung Khe trên đường vào thường có mây phủ, báo VnExpress khuyên chỉ nên đi ngày nắng ráo. Giá phòng, giá bữa ăn do từng hộ tự định, chưa có bảng giá chung; hỏi rõ trước khi nhận phòng.

Nhà sàn bạn ngủ là nhà của một gia đình đang sống. Xin phép trước khi chụp ảnh người dân, nhất là người đang dệt vải; không tự ý lên các gian gia đình không mở cho khách; giữ im lặng sau giờ sinh hoạt của chủ nhà. Mua thổ cẩm từ tay người dệt để tiền đến đúng người làm.

Lác hợp với chuyến 1 - 2 ngày từ Hà Nội, nhóm bạn hoặc gia đình muốn ở nhà sàn, đạp xe giữa đồng lúa và xem văn nghệ Thái buổi tối. Người tìm một bản ít khách, ít dịch vụ sẽ thấy Lác quá đông. Bản Pom Coọng trong cùng thung lũng, cách không xa, là điểm thường được đi kèm để so sánh một bản khác của Mai Châu.