Bỏ qua, đến nội dung chính
Localis

Không gian di sản

Khu chứng tích Sơn Mỹ

Di tích quốc gia ghi dấu vụ thảm sát 504 thường dân ngày 16/3/1968, là nơi để tưởng niệm.

Tịnh Khê, Quảng Ngãi

Câu chuyện

Khu chứng tích Sơn Mỹ nằm ở xã Tịnh Khê, cách trung tâm Quảng Ngãi 12-13 km về phía đông bắc, cạnh Quốc lộ 24B. Khu được dựng ngay trên nơi xảy ra vụ thảm sát sáng 16/3/1968 (17 tháng Giêng năm Mậu Thân), khi lính Mỹ sát hại 504 thường dân xã Sơn Mỹ, trong đó có 182 phụ nữ, 173 trẻ em và 60 người già. 24 gia đình bị giết cả nhà, 247 ngôi nhà bị đốt. Thế giới biết đến sự kiện này với tên Mỹ Lai, tên một thôn của xã Sơn Mỹ.

Khu chứng tích xây dựng trong các năm 1976-1978 và được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận di tích quốc gia ngày 29/4/1979. Một số trang ghi khu này là di tích "đặc biệt quan trọng" từ năm 2002, nhưng Sơn Mỹ không nằm trong danh sách di tích quốc gia đặc biệt do Thủ tướng xếp hạng.

Khuôn viên rộng khoảng 2,4 ha, giữ lại các di tích gốc như nền nhà, con mương, gốc cây gắn với buổi sáng hôm ấy, cùng tượng đài và nhà trưng bày xây sau. Nhà trưng bày lưu giữ gần 670 hình ảnh, hiện vật, tư liệu, 274 hiện vật đang trưng bày. Ban quản lý chọn cách kể theo câu chuyện của từng nạn nhân, qua những đồ vật rất đời thường: chiếc áo, chiếc dép của một bé gái 4 tuổi, chiếc kẹp tóc, ống xoáy trầu. Bên ngoài khuôn viên có những tấm bia dựng tại các điểm đã xảy ra bắn giết. Nên nghe thuyết minh viên của ban quản lý, có thuyết minh tiếng Anh cho khách quốc tế.

Mỗi năm khu chứng tích đón khoảng 50.000 lượt khách, trong đó khoảng 7.000 khách nước ngoài. Dự án tôn tạo hơn 26 tỷ đồng gồm 12 gói thầu làm từ quý II/2025 đến quý IV/2026, nên một số khu vực có thể đang thi công. Nội dung ảnh và hiện vật nói trực tiếp về cái chết của thường dân, trong đó có trẻ em, cần cân nhắc khi đi cùng trẻ nhỏ.

Giờ mở cửa và giá vé hiện hành chưa có công bố chính thức; báo chí năm 2023 ghi mở từ 7h đến 17h mỗi ngày, vé 20.000 đồng, nên gọi Ban Quản lý Khu chứng tích Sơn Mỹ theo số 0255 3843 222 để hỏi lại.

Đây là nơi tưởng niệm 504 người đã mất. Ăn mặc kín đáo, nói khẽ, không cười đùa, không tạo dáng vui vẻ để chụp ảnh ở nền nhà, con mương hay tượng đài, không ngồi hay trèo lên các di tích gốc. Nếu muốn thắp hương, hãy hỏi nhân viên nơi và cách thực hiện. Dịp tưởng niệm ngày 16/3 hằng năm có nhiều đoàn đến viếng, nên nhường không gian cho nghi thức.

Sơn Mỹ dành cho người muốn hiểu chiến tranh qua số phận thường dân: học sinh, sinh viên, cựu chiến binh, khách quốc tế, người nghiên cứu. Không nên xem đây là điểm dừng chân nhanh giữa các khu vui chơi. Nếu cần một không gian ít nặng nề hơn để tìm hiểu lịch sử kháng chiến của tỉnh, Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Quảng Ngãi ở trung tâm có phần trưng bày riêng về lịch sử đấu tranh.

Có gì để trải nghiệm

  • Tham quan nhà trưng bày
  • Nghe thuyết minh
  • Viếng khu tưởng niệm

Từ khóa

  • di tích quốc gia
  • chứng tích chiến tranh
  • Mỹ Lai
  • 1968
  • tưởng niệm
  • Quảng Ngãi