Không gian di sản
Núi Thiên Ấn
Ngọn núi cao 106 m bên bờ bắc sông Trà Khúc, có chùa Thiên Ấn dựng năm 1695 và mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng.
Câu chuyện
Núi Thiên Ấn nằm bên tả ngạn (bờ bắc) sông Trà Khúc, cách trung tâm Quảng Ngãi khoảng 3,5 km về hướng đông bắc, nay thuộc phường Trương Quang Trọng. Núi cao 106 m, đỉnh bằng, dáng hình thang cân; nhìn từ bờ nam sông Trà, núi giống chiếc ấn của trời đóng xuống dòng sông, nên người xưa gọi cảnh này là "Thiên Ấn niêm hà". Với người Quảng Ngãi, núi Ấn và sông Trà là cặp biểu tượng của quê hương; năm 1850 triều Nguyễn xếp Thiên Ấn vào hàng danh sơn.
Trên đỉnh là chùa Thiên Ấn, khởi công năm 1694 và xong cuối năm 1695. Tổ khai sơn là thiền sư Pháp Hóa (1670-1754), gốc Phúc Kiến, thuộc dòng thiền Lâm Tế; ban đầu chùa chỉ là một thảo am. Năm 1717, chúa Nguyễn Phúc Chu ban biển "Sắc tứ Thiên Ấn tự". Chùa đã qua các lần trùng tu năm 1717, 1827, 1910, 1918, 1959, và giữ một đại hồng chung đúc năm 1845. Tăng ni, Phật tử trong tỉnh tôn chùa là tổ đình; dân gian lưu truyền các giai thoại về giếng Phật và chuông Thần. Phía đông chùa là vườn tháp mộ của tổ khai sơn và các vị trụ trì, tháp xây 5, 7 hoặc 9 tầng.
Phía tây nam chùa là mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng (1876-1947), nhà báo sáng lập báo Tiếng Dân, Bộ trưởng Bộ Nội vụ và là người giữ quyền Chủ tịch nước khi Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp năm 1946. Cụ mất tại Quảng Ngãi ngày 21/4/1947 và được an táng trên núi theo tâm nguyện. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng di tích quốc gia "Thắng cảnh núi Thiên Ấn và Mộ Huỳnh Thúc Kháng" theo Quyết định 168-VH/QĐ ngày 02/3/1990.
Theo Báo Giác Ngộ, đường lên đỉnh men sườn núi từ phía nam, xoắn theo chiều kim đồng hồ, ô tô và xe máy lên được; người đi bộ có lối tắt bằng bậc đá. Trình tự hợp lý là viếng chùa, xem chuông và vườn tháp, rồi sang mộ cụ Huỳnh, cuối cùng ra mép đỉnh nhìn xuống sông Trà, đồng ruộng và làng mạc.
Vào các dịp lễ lớn, khách thập phương lên núi có thể tới hàng vạn người, đường lên và sân chùa khi đó rất đông. Giờ mở cửa và phí tham quan chưa có công bố chính thức; chưa có thông tin chính thức về dịch vụ ăn uống trên đỉnh, nên mang theo nước.
Chùa là tổ đình đang hoạt động: ăn mặc kín đáo, nói khẽ trong chánh điện, hỏi trước khi chụp ảnh bên trong. Vườn tháp là nơi an táng các thiền sư, không leo lên tháp hay ngồi lên bệ. Mộ cụ Huỳnh là nơi các đoàn đến dâng hương tưởng niệm, nên giữ thái độ trang nghiêm.
Thiên Ấn hợp với người muốn gộp một ngôi chùa cổ, một phần lịch sử cận đại và cảnh sông Trà trong một buổi. Nếu bạn thích cảnh cửa sông và dấu tích Chăm, ít người hơn nhưng cũng ít dịch vụ và đang xuống cấp, cửa Đại Cổ Lũy với núi Phú Thọ ở cuối sông Trà là lựa chọn khác.
Có gì để trải nghiệm
- Viếng chùa Thiên Ấn
- Thăm mộ cụ Huỳnh Thúc Kháng
- Ngắm toàn cảnh sông Trà
Từ khóa