Thác Đầu Đẳng nằm trên sông Năng, cách hồ Ba Bể khoảng 3 km về phía tây, gần thôn Đầu Đẳng, xã Ba Bể (vùng Bắc Kạn cũ), tỉnh Thái Nguyên. Thác ở gần nơi sông Năng chảy sang tỉnh Tuyên Quang.

Tới đây, dòng sông gặp hàng trăm tảng đá lớn nhỏ chặn ngang, tạo thành một đoạn thác dài hơn 1.000 m với ba bậc, mỗi bậc chênh nhau 3 - 4 m. Thác không cao; cái đáng xem là dòng nước trắng xiết qua các tảng đá giữa rừng. Một số trang giới thiệu thác "cao hàng trăm mét", nhưng các bài mô tả ba bậc cho thấy con số đó nhiều khả năng là chiều dài đoạn ghềnh chứ không phải độ cao. Vùng thác có cá chiên, có con nặng trên 10 kg; theo trang du lịch Bắc Kạn cũ, khoảng tháng 3 - 4, sau các trận mưa đầu mùa, cá vượt thác.

Bạn đi xuồng máy trên sông Năng hơn nửa giờ, lên bờ rồi đi bộ qua rừng theo biển chỉ dẫn, khoảng 30 phút cả đi bộ và leo, tới các sàn ngắm bằng gỗ, sắt. Ven rừng có lán bán cá, tôm nướng. Thác thường nằm chung chuyến với động Puông và Ao Tiên.

Cần biết trước: đoạn đi bộ có dốc, đá ven thác phủ rêu rất trơn. Năm 2006, một người quay phim trượt chân rơi xuống thác sau một trận mưa; sau vụ đó tỉnh Bắc Kạn cho làm rào chắn, sàn ngắm và biển cảnh báo. Sau mưa, nước thác chảy rất xiết. Bạn đứng trong rào, không trèo ra các tảng đá.

Từ tháng 7/2026, UBND xã Ba Bể cấm tắm, bơi, chèo kayak, SUP, bè mảng tự phát trên hồ Ba Bể và sông Năng khi chưa được phép hoặc chưa đủ điều kiện an toàn; xuồng chở khách hợp lệ vẫn chạy, bắt buộc có áo phao. Vé thắng cảnh và giá xuồng chưa có trang chính thức công bố; hãy hỏi tại điểm bán vé của Vườn quốc gia Ba Bể.

Thác Đầu Đẳng hợp với người đi được bộ đường rừng ngắn, thích sông nước và cảnh ghềnh đá. Người khó đi lại hoặc đi cùng trẻ nhỏ nên cân nhắc đoạn đi bộ trơn. Nếu chỉ muốn đi xuồng nhẹ nhàng, tuyến quanh mặt hồ Ba Bể không phải lên bờ đi bộ là lựa chọn khác.