Bảo tàng
Bảo tàng Văn hóa Khmer Sóc Trăng
Nhà trưng bày Văn hóa Khmer ở phường Sóc Trăng, đặt trong trụ sở Hội Samacum khánh thành năm 1941, giới thiệu hơn 400 hiện vật về đời sống người Khmer.
Câu chuyện
Nơi nhiều người vẫn gọi là Bảo tàng Khmer Sóc Trăng hiện mang tên Nhà trưng bày Văn hóa Khmer, nằm trên đường Nguyễn Chí Thanh, phường Sóc Trăng, thành phố Cần Thơ (trước là Phường 6, thành phố Sóc Trăng). Từ khi ba địa phương hợp nhất, nhà trưng bày do Bảo tàng thành phố Cần Thơ trực tiếp quản lý.
Ngôi nhà có lịch sử riêng trước khi thành nơi trưng bày. Theo bảng lịch sử đặt tại chỗ mà Báo Sóc Trăng thuật lại, trụ sở khởi công năm 1936, khánh thành năm 1941 với tên Hội Samacum, nơi hội họp của sư sãi và đồng bào Khmer Nam Bộ. Hội từng mở trường dạy tiếng Khmer, tiếng Việt, tiếng Pháp. Năm 1986, Sở Văn hóa Thông tin Hậu Giang tiếp nhận làm Nhà truyền thống Khmer; năm 1992, khi tái lập tỉnh Sóc Trăng, nơi này được nâng lên thành Bảo tàng Văn hóa Khmer, về sau sáp nhập vào Bảo tàng tỉnh và mang tên hiện nay.
Khuôn viên rộng 2.344 m², riêng khu trưng bày 368 m², nên bạn xem hết trong một buổi ngắn. Hiện vật xếp theo ba chuyên đề: sinh hoạt đời thường, văn hóa tâm linh và văn hóa lễ hội. Phần đời thường có cày, bừa, trục, vòng gặt lúa và nọc cấy với chuôi bằng sừng khắc hình mỏ chim, mô hình nhà sàn, các cảnh làm mộc, dệt vải, dệt chiếu, cùng trang phục truyền thống.
Phần tâm linh trưng bày bát khất thực, kinh lá buông, ghế thuyết pháp, áo cà sa. Phần lễ hội có mô hình thả đèn nước Lôi Protip, ghe ngo và thuyền Cà Hâu của lễ Oóc Om Bóc. Hai mô hình sân khấu Rô băm và Dù kê đặt cạnh dàn nhạc ngũ âm, bộ nhạc cụ làm từ năm chất liệu đồng, gỗ, sắt, da, hơi.
Số hiện vật trưng bày được các nguồn ghi từ hơn 300 đến hơn 470 tùy năm; Thông tấn xã Việt Nam tháng 9/2025 ghi hơn 400. Bảo tàng cho biết phần lớn do chính đồng bào Khmer và các chùa hiến tặng, vì vậy nhiều món là đồ từng dùng thật trong nhà, trong chùa.
Mặt hạn chế: không gian nhỏ, nội dung thiên về hiện vật và mô hình tĩnh. Giờ mở cửa và giá vé hiện chưa có công bố chính thức sau khi đổi đơn vị quản lý; năm 2018 Báo Sóc Trăng ghi nhà trưng bày mở từ 7 giờ đến 17 giờ, thứ Ba đến Chủ nhật, bạn nên hỏi lại trước khi đến.
Nhiều hiện vật là đồ thờ, kinh sách và y phục của sư sãi. Bạn không chạm tay vào hiện vật, hỏi thuyết minh viên trước khi chụp cận cảnh.
Nơi này hợp với người muốn có một phần mở đầu gọn về văn hóa Khmer trước khi vào các ngôi chùa quanh Sóc Trăng như chùa Dơi, chùa Chén Kiểu. Muốn xem cả văn hóa Kinh, Hoa và lịch sử kháng chiến thì đi tiếp nhà bảo tàng chính của Bảo tàng tỉnh Sóc Trăng cũ trên đường Hùng Vương; muốn một bảo tàng Khmer quy mô lớn hơn thì có Bảo tàng Văn hóa dân tộc Khmer ở khu Ao Bà Om (Trà Vinh cũ, nay thuộc tỉnh Vĩnh Long).
Có gì để trải nghiệm
- Xem hiện vật Khmer: đời thường, tâm linh, lễ hội
- Xem mô hình sân khấu Rô băm, Dù kê và dàn nhạc ngũ âm
- Xem mô hình nhà sàn, nông cụ, ghe ngo, thuyền Cà Hâu
- Nghe thuyết minh viên giới thiệu (nên hỏi trước)
- Đọc bảng lịch sử ngôi nhà Hội Samacum (1936–1941)
Từ khóa