Chùa Chân Tiên nằm trên núi Tiên Am, một ngọn núi thấp ở đoạn dãy Hồng Lĩnh chạy ra sát biển. Sau sắp xếp năm 2025, chùa thuộc xã Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh; địa chỉ quen dùng trước đây là thôn Yên Điềm, xã Thịnh Lộc. Tên núi được ghi theo ba cách: Tiên Am, Tiên An, Am Tiên.

Các nguồn đều ghi chùa dựng từ thời Trần, thế kỷ XIII, thờ Phật và thờ Thánh Mẫu. Tên chùa đến từ một tảng đá hoa cương ở phía đông, bên dưới tòa chính điện, trên mặt có vết lõm hình bàn chân người. Tương truyền các tiên nữ xuống tắm ở Bàu Tiên dưới chân núi, một nàng giẫm phải lông nhím, được các bạn lấy nước suối Ngọc rửa chân, để lại dấu gót trên đá cùng dấu chân ngựa thần.

Điều làm Chân Tiên khác nhiều ngôi chùa núi là phần lịch sử cách mạng. Theo hồ sơ di tích lưu ở Bảo tàng Hà Tĩnh mà báo Thanh Niên dẫn lại, rừng thông quanh chùa từng là nơi nghĩa quân Cần Vương luyện tập (1885–1896) và nơi Nguyễn Hàng Chi tập hợp nho sĩ trong phong trào chống thuế năm 1908. Ngày 25/4/1930, Chi bộ Yên Điềm thành lập ngay tại chùa; đảng viên đi họp mang theo hương đèn như người đi lễ, tài liệu giấu trong tượng Phật và khe đá. Năm 1992, chùa được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.

Ngôi chùa bạn thấy hôm nay vừa qua một đợt trùng tu lớn: khởi công cuối năm 2023, khánh thành ngày 25/12/2024, kinh phí gần 30,4 tỷ đồng từ nguồn tài trợ. Phần được duyệt gồm tu bổ chùa Thượng, nhà Tổ, nhà Mẫu, giếng nước cổ và xây mới cổng tam quan, tam bảo, trai đường. Lên chùa có đường bậc đá cũ và một con đường mở thêm năm 2017 để xe lên được sân chùa.

Xem xong chính điện và nhà Mẫu, bạn xuống phía đông tìm đá Chân Tiên, giếng đá bên suối, rồi nhìn xuống Bàu Tiên. Quanh núi còn các động Trúc, Mai, Thạch Thất, Đá Người và những cụm đá mang tên Bàn Cờ, Giã Gạo, Cối Xay, Mười Hai Cửa.

Lễ hội chùa tổ chức quanh ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch, kéo dài hai ngày. Năm 2026 có khoảng 6.000 lượt người về dự; phần hội có kéo co, cờ tướng, đi cà kheo, bóng chuyền bãi biển và trò chơi dân gian. Ngày thường chùa vắng hơn nhiều: theo trụ trì, đầu đông thưa khách tham quan, chỉ ngày mùng 1 là đều người đến lễ.

Giá vé và giờ mở cửa chưa có công bố chính thức. Chùa nằm giữa rừng thông phòng hộ; mùa nắng, lực lượng giữ rừng coi các chùa trên Hồng Lĩnh, trong đó có Chân Tiên, là điểm dễ phát lửa từ hương và vàng mã, nên bạn thắp hương, hóa vàng đúng nơi nhà chùa quy định. Ăn mặc kín đáo, không đứng lên tảng đá Chân Tiên để chụp ảnh.

Nơi này hợp với người thích chùa núi gắn với truyền thuyết, người tìm hiểu phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh ở vùng hạ Can Lộc, và khách đang nghỉ ở biển Lộc Hà muốn thêm một buổi lên núi. Người đi lại khó khăn nên hỏi trước về đường xe lên sân chùa. Muốn đi thêm chùa khác trên dãy Hồng Lĩnh, Cổng thông tin tỉnh nêu chùa Hương Tích và chùa Thiên Tượng.