Không gian di sản
Hổ Quyền
Đấu trường lộ thiên hình vành khăn vua Minh Mạng cho xây năm 1830 ở Trường Đá để tổ chức các trận voi đấu với hổ; trận cuối cùng diễn ra năm 1904.
Câu chuyện
Hổ Quyền, còn gọi Hổ Khuyên, là đấu trường lộ thiên triều Nguyễn dùng cho các trận đấu giữa voi và hổ. Công trình nằm ở khu Trường Đá, phía tây nam Kinh thành, cách trung tâm Huế khoảng 3 km, nay thuộc phường Thủy Xuân; trước tháng 7/2025 nơi này thuộc phường Thủy Biều.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Huế, các trận đấu voi và hổ đã có từ thời các chúa Nguyễn, tổ chức ở cồn Dã Viên trên sông Hương; thời Gia Long và đầu thời Minh Mạng thì tổ chức trên dải đất trước Kinh thành, sát bờ sông. Thấy như vậy quá nguy hiểm cho người xem, năm 1830 vua Minh Mạng cho xây Hổ Quyền. Trận đấu cuối cùng diễn ra năm 1904, dưới thời vua Thành Thái; sau đó đấu trường gần như bị bỏ hoang.
Trong quan niệm triều đình thời ấy, voi tượng trưng cho sức mạnh của nhà vua nên được sắp đặt để thắng, còn hổ bị xem là đại diện cho thế lực chống đối và bị giết trong trận đấu. Một số địa phương phải bắt hổ sống đưa về Huế cho các trận này. Vì vậy các trận đấu vừa là dịp triều đình phô diễn quyền lực, vừa gắn với việc huấn luyện voi chiến. Đây là tập tục của một thời đã qua, được kể lại như một phần lịch sử của di tích.
Đấu trường có hình tháp cụt, đường kính đáy 44 m, chu vi tường ngoài khoảng 140 m, xây bằng gạch vồ, đá thanh và vôi vữa. Khán đài của vua ở phía bắc, xây cao hơn các chỗ khác, nhìn thẳng xuống lòng đấu trường; bên trái khán đài là lối lên cho vua và hoàng thân, bên phải cho quan lại, binh lính. Dưới khán đài là cửa voi hình vòm rộng khoảng 1,9 m, cao gần 4 m. Phía đối diện, trong thân tường là 5 chuồng hổ có cửa gỗ kéo bằng dây từ trên xuống. Bạn có thể đi theo lối lát gạch chạy gần trọn vòng thành và để ý các miệng thoát nước tạo hình đầu cá.
Hổ Quyền không có trong bảng giá vé của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, và giờ mở cửa, phí tham quan chưa có công bố chính thức. Công trình nhỏ, không có điện thờ hay nội thất để xem, nên thường chỉ cần một lần ghé ngắn. Mặt thành cao khoảng 4,75–5,9 m, nên trông trẻ nhỏ khi đi trên đó.
Di tích nằm giữa khu dân cư: năm 2021 thành phố triển khai dự án chỉnh trang gần 5 ha, dự kiến di dời 42 hộ quanh cụm di tích. Hãy giữ yên tĩnh, không vào vườn nhà dân, không trèo lên tường ngoài lối đi và không viết, vẽ lên gạch cổ.
Hổ Quyền hợp với người quan tâm lịch sử triều Nguyễn và kiến trúc phòng thủ, có thể ghép với điện Voi Ré gần đó, nơi thờ voi dựng năm 1817. Nếu bạn muốn một di tích có vé, giờ mở cửa và thuyết minh rõ ràng, lăng Đồng Khánh hoặc lăng Tự Đức cùng phường Thủy Xuân là lựa chọn thuận hơn.
Có gì để trải nghiệm
- Đi quanh lối đi trên thành đấu trường
- Xem khán đài vua, cửa voi và 5 chuồng hổ
- Kết hợp thăm điện Voi Ré gần đó
Từ khóa