Không gian di sản
Lăng Đồng Khánh
Tư Lăng ở Thủy Xuân, dựng và sửa qua bốn đời vua từ 1888 đến 1923: khu điện thờ theo lối cung đình, khu mộ mang nhiều nét kiến trúc châu Âu.
Câu chuyện
Lăng Đồng Khánh, tên chữ là Tư Lăng, nằm ở thôn Thượng Hai, phường Thủy Xuân, đất làng Cư Sĩ, xã Dương Xuân ngày trước. Lăng ở gần lăng Tự Đức, và quanh đó là lăng mộ của cha, vợ, con dâu, ông nội nhà vua, nên vị vua mất sớm này nằm giữa họ hàng của mình.
Vua Đồng Khánh là vua thứ chín triều Nguyễn, lên ngôi năm 1885 sau khi kinh thành thất thủ và vua Hàm Nghi, em ruột ông, rời Huế ra Tân Sở. Ông mất khi mới 25 tuổi, chưa kịp lo lăng cho mình. Công trình có trước là điện Truy Tư, do chính ông cho khởi công tháng 2/1888 để thờ cha là Kiên Thái Vương. Vua Thành Thái đổi điện thành điện Ngưng Hy để thờ vua Đồng Khánh và an táng vua trên đồi Hộ Thuận Sơn gần đó. Từ tháng 8/1916, vua Khải Định, con vua Đồng Khánh, cho xây khu lăng mộ, xong tháng 7/1917; điện Ngưng Hy còn được sửa đến năm 1923. Việc xây, sửa kéo dài khoảng 35 năm, qua bốn đời vua: Đồng Khánh, Thành Thái, Duy Tân, Khải Định.
Vì vậy lăng mang hai phong cách tách bạch. Khu tẩm điện giữ lối cung đình cũ: nhà kiểu trùng thiềm điệp ốc (nhà kép, các lớp mái nối nhau), cột sơn son thếp vàng. Điện Ngưng Hy có 24 bức sơn mài vẽ điển tích Nhị thập tứ hiếu (24 tấm gương hiếu thảo), phù điêu đất nung đề tài dân dã như ngư ông, gà chọi trên mái, và cửa gắn kính nhiều màu theo lối phương Tây. Khu lăng mộ gần như Âu hóa: nhà bia pha kiến trúc Roman, tượng quan viên đắp bằng xi măng và gạch thay tượng đá, sân lát gạch hoa thay gạch Bát Tràng. Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế xem lăng là bước chuyển giữa lăng Tự Đức theo lối cổ truyền và lăng Khải Định theo lối hiện đại.
Hai khu nối nhau bằng con đường lát gạch khoảng 200 m. Gian giữa điện Ngưng Hy đặt án thờ vua và hai bà Tiên Cung, Thánh Cung. Sang khu mộ, qua Nghi Môn là sân chầu với hai hàng tượng quan văn, quan võ, voi, ngựa, rồi nhà bia đặt tấm bia đá Thanh cao 3 m khắc bài "Thánh Đức Thần Công" do vua Khải Định soạn.
Vé lăng do Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế bán: 100.000 đồng người lớn, trẻ 7–12 tuổi miễn phí (từ 02/06/2026); vé tuyến lăng Tự Đức và lăng Đồng Khánh 200.000 đồng. Mùa hè (16/3–15/10) bán vé 6h30–17h30, mùa đông 7h00–17h00. Lăng được tu bổ tổng thể từ cuối năm 2018 đến năm 2022. Năm 2022 VOV ghi biển chỉ đường vào lăng, rẽ trái sau lăng Tự Đức hơn 100 m, đã mờ, nên dùng bản đồ.
Điện Ngưng Hy vẫn là nơi thờ vua. Nội quy của Trung tâm yêu cầu ăn mặc lịch sự, bỏ mũ nón khi vào nội điện, giữ yên lặng; không sờ, ngồi hay viết vẽ lên hiện vật, không bay flycam khi chưa được phép.
Lăng hợp với người đã xem lăng Tự Đức và muốn thấy bước chuyển sang kiến trúc thời Khải Định, hoặc người thích tranh sơn mài, đồ án trang trí. Nếu chỉ có thời gian cho một lăng mang rõ lối phương Tây, lăng Khải Định, xây 1920–1931 bằng bê tông cốt thép và ghép sành sứ, sẽ cho bạn thấy điều đó rõ hơn.
Có gì để trải nghiệm
- Tham quan điện Ngưng Hy và khu tẩm điện
- Xem 24 bức sơn mài Nhị thập tứ hiếu, cửa kính màu
- Đi bộ theo lối lát gạch sang khu lăng mộ
- Mua vé tuyến ghép với lăng Tự Đức
Từ khóa