Trường Quốc Học ở số 12 Lê Lợi, phường Thuận Hóa, bờ nam sông Hương, nay là trường THPT chuyên Quốc Học Huế đang dạy học và là di tích quốc gia đặc biệt. Khuôn viên rộng hơn 10.000 m², có cổng hai tầng và các dãy nhà sơn màu hồng giữa hàng cây cổ thụ.

Trường lập theo dụ của vua Thành Thái ngày 17 tháng 9 năm Thành Thái thứ 8 (23/10/1896) và nghị định ngày 18/11/1896 của Toàn quyền Đông Dương, là trường Pháp - Việt chính yếu của toàn xứ Đông Dương thời ấy. Trường dựng trên đất trại lính thủy quân triều Nguyễn; lúc đầu chỉ là những dãy nhà tranh cải tạo lại. Năm 1915 trường được xây lại thành hai dãy nhà lầu gạch, lợp ngói theo kiểu Tây Âu, và kiến trúc ấy về cơ bản còn đến nay. Từ năm 1936 trường mang tên Khải Định, đến năm 1956 trở lại tên Quốc Học.

Nguyễn Tất Thành, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh, thi vượt cấp vào lớp đệ nhị niên của trường năm học 1908–1909; tại đây anh tham gia làm liên lạc cho các tổ chức yêu nước, rồi rời trường, đi dần vào phía Nam và ra nước ngoài. Tổng Bí thư Trần Phú và Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng từng học ở đây. Trường được công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia ngày 26/3/1990 và nằm trong Hệ thống di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Huế, được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định 2280/QĐ-TTg ngày 31/12/2020.

Điểm đầu tiên bạn gặp là cổng trường hai tầng: tầng trên bằng gỗ, mái lợp ngói hoàng lưu ly, có chuông lớn điểm giờ học. Sách Đại Nam nhất thống chí chép tầng trên cổng từng có tấm bảng sáu chữ "Pháp tự Quốc Học trường môn" dựng năm 1897; tấm bảng nay lưu ở nhà lưu niệm của trường. Bên phải cổng là bình phong long mã. Giữa sân là tượng anh Nguyễn Tất Thành do Bảo tàng Hồ Chí Minh cùng nhà trường dựng năm 1990, đúc lại bằng đồng năm 2006, cao 3 m. Phía sau là các dãy nhà lầu kiểu Pháp và hàng cây muối trăm năm.

Đây là trường đang dạy khoảng 1.200 học sinh mỗi năm. Nhà trường chưa công bố giờ đón khách, phí hay nội quy tham quan riêng; VnExpress ghi mùa hè là lúc nhiều du khách trong và ngoài nước tìm đến. Trong năm học, bạn nên hỏi bảo vệ ở cổng trước khi vào, chỉ đi ở sân và lối đi chung, không vào lớp học, không làm ồn gần phòng học và xin phép trước khi chụp ảnh học sinh. Lịch trình gợi ý của Bảo tàng Hồ Chí Minh thành phố Huế dành khoảng 15 phút cho điểm này.

Tượng anh Nguyễn Tất Thành được nhà trường và Bảo tàng Hồ Chí Minh dựng năm 1990 để tưởng nhớ người học trò xuất sắc của trường; hãy giữ thái độ trang nghiêm, không leo lên bệ tượng.

Trường Quốc Học hợp với người quan tâm lịch sử giáo dục, kiến trúc Pháp đầu thế kỷ 20 ở Huế, hoặc đi theo các di tích lưu niệm về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nếu bạn muốn xem hiện vật, có giờ mở cửa rõ ràng về thời niên thiếu của Người ở Huế, Bảo tàng Hồ Chí Minh thành phố Huế ở số 7 cùng đường Lê Lợi là điểm nên ghé trước.