Qua cầu Trà Khúc sang bờ bắc, cách trung tâm Quảng Ngãi khoảng 6 km, là vùng đất của thành cổ Châu Sa: một tòa thành đắp bằng đất của người Chăm, nay nằm trên địa bàn xã Tịnh Khê và phường Trương Quang Trọng. Đây không phải đền tháp gạch như bạn thường thấy ở miền Trung, mà là bờ lũy đất và hào nước, phần lớn đã lẫn vào ruộng vườn và nhà dân.

Năm 1924, nhà khảo cổ người Pháp H. Parmentier tìm thấy trong thành một tấm bia năm 903 nhắc đến vua Indravarman II, cho thấy thành đã tồn tại từ cuối thế kỷ 9. Sau cuộc hành quân năm 1471, vua Lê Thánh Tông lập Thừa tuyên Quảng Nam và đặt lỵ sở ở Châu Sa. Thành được công nhận di tích quốc gia năm 1994.

Châu Sa có hai vòng thành, thành nội và thành ngoại. Thành nội gần vuông, các cạnh khoảng 540 đến 580 m, mở 5 cửa; bờ thành cao khoảng 4 đến 6 m, chân rộng 20 đến 25 m, quanh thành có hào nước rộng 20 đến 40 m. Hai đoạn thành chạy từ góc đông nam và tây nam về phía sông Trà Khúc được gọi là hai "Càng Cua". Hào thành từng nối với sông, thông ra biển qua cửa Đại.

Năm 2026, một gia đình trong xóm Thành đào hố trồng cây thì đụng phải một lò nung cổ. Bảo tàng Tổng hợp tỉnh khai quật khẩn cấp từ tháng 6 đến tháng 7/2026 và phát lộ một quần thể lò nung gốm, ngói, được xác định sơ bộ vào khoảng thế kỷ 2 đến 3, tức sớm hơn thời điểm đắp thành. Niên đại này còn chờ phân tích.

Đến nơi, bạn sẽ đi theo đường làng, nhìn những dải đất cao phủ tre chính là bờ thành, còn những vệt trũng trồng lúa, rau là hào cũ. Nhìn trên bản đồ vệ tinh thì dễ thấy bố cục thành nội hơn khi đứng dưới đất; năm 2022, một người dân quanh thành kể với VnExpress rằng có khách đến tìm thành rồi bỏ về vì "không thấy gì". Nên xem bản đồ trước và hỏi người trong xóm chỉ đoạn thành còn rõ.

Tại chỗ không có quầy vé, nhà trưng bày, nhà vệ sinh hay hàng quán dành cho khách. Đường vào là đường làng, đi xe máy tiện hơn ô tô. Theo VnExpress, khoảng tháng 4 đến tháng 8 là mùa khô ráo ở Quảng Ngãi; mùa mưa lũ, đường ruộng lầy và hào ngập nước.

Hầu hết đất trong thành là đất ở và đất canh tác của người dân. Bạn đừng tự ý đào bới hay nhặt mảnh gạch, gốm; đừng đi vào hố khai quật hay dẫm lên ruộng, vườn; muốn đi qua vườn nhà ai thì xin phép trước.

Châu Sa hợp với người mê khảo cổ, lịch sử Chăm Pa và thời Lê, chịu đọc tài liệu trước và đi bộ quanh làng. Nếu bạn chỉ muốn nhìn một công trình rõ hình khối để chụp ảnh thì nơi này dễ gây hụt hẫng. Cùng xã Tịnh Khê có Khu chứng tích Sơn Mỹ, có thể ghép vào cùng một buổi.