Làng nghề
Làng nghề đóng ghe Đông Thạnh
Nghề đóng, sửa ghe xuồng gỗ gần trăm năm ở ấp Tân Quang 1, xã Tân Tập, được tỉnh Long An công nhận là nghề truyền thống năm 2022.
Câu chuyện
Ở ấp Tân Quang 1, xã Tân Tập (xã Đông Thạnh, vùng Cần Giuộc cũ), người dân vẫn đóng và sửa ghe, xuồng gỗ. Theo tài liệu công nhận nghề, ban đầu chỉ có vài hộ dựng trại ở bến đò ngang kênh Nước Mặn rồi dần thành xóm ghe xuồng. TTXVN và Báo Tây Ninh ghi nghề đã có gần trăm năm, bên dòng Vàm Cỏ Đông.
Đầu thế kỷ 20, Đông Thạnh được biết đến là nơi tụ hội nhiều thợ đóng ghe giỏi, với ghe bầu, ghe chài, ghe đáy, ghe ủi, xuồng tam bản. Mũi và lái ghe sơn đỏ, vẽ đôi mắt ghe. Theo lời lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch được TTXVN dẫn, ghe mũi đỏ là dấu hiệu nhận diện của cư dân Gia Định xưa, còn trong câu ca "Ghe anh mũi đỏ chặn đường, phải trên Gia Định xuống vườn thăm em".
Năm 2022, UBND tỉnh Long An công nhận nghề đóng ghe, xuồng ở ấp Tân Quang 1 là nghề truyền thống. Gỗ đóng ghe chủ yếu là gỗ sao và bạch đàn; theo người làm nghề, ghe gỗ sao dùng được khoảng 60 năm, bạch đàn khoảng 30 năm. Một người thợ chính phải biết chọn gỗ, dựng đúng cấu hình ghe theo yêu cầu của chủ ghe, và mất cả chục năm mới thành thợ.
Cần nói thẳng: nghề đang thu hẹp. Hiện chỉ còn một cơ sở đóng ghe, xuồng gỗ, trong vùng còn khoảng 30 thợ cả và 30 thợ phụ. Việc chủ yếu là sửa chữa, bảo trì; mỗi năm chỉ đóng mới vài chiếc. Đa số thợ đã lớn tuổi, chưa có người trẻ nối nghề. Tháng 11 âm lịch là lúc xưởng đông việc nhất, khi chủ ghe tân trang ghe đón Tết.
Đây là xưởng sản xuất, chưa có chương trình đón khách hay giờ tham quan công bố. Nếu muốn ghé xem, hãy hỏi trước, đứng ngoài khu vực đang cưa, đục, và không chạm vào dụng cụ. Nghề này hợp với người quan tâm văn hóa sông nước Nam Bộ và nghề mộc thủ công; ai muốn một làng nghề có tổ chức đón khách, có khu cho khách tự làm thì làng nghề bánh tráng phơi sương Trảng Bàng sẽ thuận hơn.
Có gì để trải nghiệm
- Xem thợ sửa, đóng ghe gỗ tại xưởng (hỏi trước)
- Tìm hiểu các loại ghe, xuồng vùng sông nước
- Ghép tuyến với di tích khảo cổ Rạch Núi cùng xã
Từ khóa