Bỏ qua, đến nội dung chính
Localis

Không gian di sản

Khu du lịch núi Bà Đen

Khối núi cao 986 m, cao nhất Nam Bộ, với hệ thống chùa, điện thờ Linh Sơn Thánh Mẫu, di tích kháng chiến và các tuyến cáp treo lên đỉnh.

Bình Minh, Tây Ninh

Câu chuyện

Từ TP.HCM đi khoảng 100 km theo quốc lộ 22A là tới núi Bà Đen ở phường Bình Minh, tỉnh Tây Ninh. Khối núi gồm ba ngọn: núi Heo 335 m, núi Phụng 660 m và núi Bà Đen 986 m, được Ban quản lý giới thiệu là ngọn núi cao nhất Nam Bộ. Với người Tây Ninh, đây trước hết là núi thờ Bà: Linh Sơn Thánh Mẫu được thờ ở các chùa, điện, động trên núi.

Chùa Bà (Linh Sơn Tiên Thạch Tự) ở lưng chừng núi, theo Ban quản lý được Thiền sư Đạo Trung - Thiện Hiếu khởi công năm 1745. Cạnh chùa là Điện Bà, cải tạo từ một mái đá tự nhiên, thờ tượng Bà bằng đồng. Truyện kể dân gian về nàng Lý Thị Thiên Hương người Trảng Bàng có nhiều dị bản; theo truyện kể, vua Gia Long sai Tả quân Lê Văn Duyệt lên núi sắc phong, và năm 1936 vua Bảo Đại tái phong. Lễ vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu mùng 4 - 6 tháng 5 âm lịch là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2018. Núi còn là di tích kháng chiến, với Động Kim Quang, căn cứ Suối Môn, căn cứ Liên đội 7; cả khu được xếp hạng Di tích lịch sử và Thắng cảnh quốc gia năm 1989.

Ngày nay phần lớn khách lên núi bằng cáp treo do doanh nghiệp vận hành: tuyến Chùa Hang từ chân núi lên khu chùa Bà, tuyến Vân Sơn lên thẳng đỉnh, tuyến Tâm An nối chùa Bà với đỉnh. Trên đỉnh có tượng Phật Bà Tây Bổ Đà Sơn cao 72 m đúc từ 170 tấn đồng và tượng Di Lặc bằng đá sa thạch cao 36 m. Nếu đi bộ, có đường bậc từ chân núi lên chùa Bà và tuyến Cột Điện lên đỉnh.

Theo bảng giá đăng trên trang Ban quản lý, áp dụng từ 27/6 đến 31/12/2026: vé vào cổng 10.000 đồng, cáp Chùa Hang khứ hồi 250.000 đồng, cáp Vân Sơn lên đỉnh 450.000 đồng mỗi người lớn; có giá riêng sau 17 giờ. Giờ chạy cáp thay đổi theo đợt và thời tiết, nên xem thông báo trước khi đi.

Nói thẳng: đỉnh núi nay là một khu dịch vụ lớn, và núi đón hơn 5 triệu lượt khách mỗi năm. Theo Ban quản lý, chùa Bà và Điện Bà rất đông vào tháng Giêng và dịp vía Bà.

Leo núi phải đăng ký tại chốt của Ban quản lý và chỉ được xuất phát buổi sáng, trước 11 giờ. Cấm đốt lửa, không cắm trại qua đêm trong rừng. Các lối tự phát như khu "đá trắng" không phải tuyến được phép. Mùa mưa có nguy cơ sạt lở, đá lăn: năm 2025 Ban quản lý đã tạm ngừng leo núi từ 1/10 đến 12/12. Đường dây cứu nạn của Ban quản lý là 0276 387 5678.

Chùa Bà, Điện Bà là nơi thờ tự đang hoạt động. Mặc kín đáo, mang giày đế bệt, giữ tư trang khi đông người. Các nghi lễ vía Bà do Ban Kinh sư thực hiện; khách chiêm bái và dâng hương, không chen vào đàn lễ.

Núi Bà Đen hợp với người hành hương, gia đình muốn lên đỉnh bằng cáp treo, và người khỏe muốn leo núi buổi sáng. Nếu bạn muốn xem kiến trúc tôn giáo của Tây Ninh mà không leo núi hay đi cáp, Tòa Thánh Cao Đài ở phường Long Hoa là lựa chọn khác trong tỉnh.

Có gì để trải nghiệm

  • Chiêm bái chùa Bà – Điện Bà
  • Đi cáp treo lên đỉnh núi
  • Đi bộ leo núi
  • Tham quan di tích Động Kim Quang
  • Dự Hội xuân, Lễ vía Bà

Từ khóa

  • núi Bà Đen
  • Linh Sơn Thánh Mẫu
  • di tích quốc gia
  • cáp treo
  • lễ hội
  • Tây Ninh