Thiên nhiên & Mùa
Thác Du Già
Thác Ba Tiên đổ qua nhiều tầng đá dưới tán rừng xã Du Già, "ốc đảo" xanh của Cao nguyên đá Đồng Văn
Câu chuyện
Xuôi từ Mèo Vạc về Du Già, triền núi đá xám dần nhường chỗ cho rừng, ruộng ngô, nương lúa và những dòng suối, đến mức Cục Du lịch Quốc gia gọi xã này là "ốc đảo" xanh giữa Cao nguyên đá Đồng Văn. Thác Du Già, còn gọi là thác Ba Tiên, nằm dưới tán rừng ở thôn Thâm Luông của xã. Từ khu vực thành phố Hà Giang cũ vào đến Du Già khoảng 70 km, mất chừng ba giờ đường đèo dốc và những khúc cua chữ M.
Nước bắt nguồn từ các khe suối trên núi, đổ qua nhiều tầng đá rồi tụ thành những hồ tự nhiên dưới chân thác; phía trên dòng thác cũng có những hồ nhỏ nằm giữa các khối đá. Dòng suối nuôi thác được người Tày gọi là Thâm Lương, nghĩa là "hang lớn", một cái tên gắn với dấu tích địa chất của vùng núi đá vôi. Nước giữ mát quanh năm nên đây là chỗ tránh nóng quen thuộc, và theo câu chuyện người dân lưu truyền, tên Ba Tiên gắn với mối tình dang dở giữa một chàng trai nghèo thổi sáo giỏi và cô gái Ba Tiên.
Từ thác, dòng nước chảy tiếp qua bản làng; nhiều khách chọn đi bộ dọc suối để nhìn đời sống thường ngày của người dân. Thác thường nằm trong một đêm nghỉ lại Du Già: năm 2026 xã có khoảng 30 homestay và nhà nghỉ, nhiều nơi cải tạo từ nhà truyền thống, tập trung nhiều nhất ở thôn Cốc Pảng của người Tày. Nếu đến vào thứ Sáu, bạn gặp chợ phiên Du Già với sắc thổ cẩm của người Mông, Dao, Tày, Cao Lan.
Thác chưa được tổ chức như một khu du lịch: năm 2023 nơi này chưa có đơn vị quản lý, và đến nay chưa thấy công bố về vé hay giờ mở cửa. Quanh thác là đá phủ rêu và lối đi ven suối. Từ tháng 7/2023, theo văn bản của huyện Yên Minh cũ, xã Du Già tạm dừng hoạt động tắm tại thác cho đến khi đủ điều kiện khai thác và được cơ quan có thẩm quyền cho phép; chưa thấy thông báo mở lại, nên hãy hỏi UBND xã hoặc nơi bạn lưu trú trước khi xuống nước, và làm theo biển cảnh báo đặt tại thác.
Khu thác có biển nhắc giữ gìn cảnh quan, vì vậy hãy mang rác về. Tháng 9/2025, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tuyên Quang đề nghị xã và các đơn vị lữ hành nhắc du khách giữ ứng xử văn minh; bộ quy tắc ứng xử du lịch của Hà Giang (2018) yêu cầu trang phục phù hợp, lịch sự, nên hãy thay đồ kín đáo trước khi rời thác về bản hay ra đường.
Thác Du Già hợp với người đi theo cung đường Cao nguyên đá muốn một chặng dừng mát, ghép với một đêm ở bản và phiên chợ của xã. Nếu bạn tìm một khu thác có vé, lối đi và dịch vụ tổ chức sẵn, nơi này chưa đáp ứng; còn nếu chỉ có một ngày và không định nghỉ đêm ở Du Già, quãng đường đèo vào xã khá dài so với thời gian ở thác.
Có gì để trải nghiệm
- Ngắm thác đổ qua nhiều tầng đá và các hồ đá
- Đi bộ dọc suối khám phá bản làng
- Nghỉ đêm tại homestay của hộ dân trong xã Du Già
- Kết hợp chợ phiên Du Già (thứ Sáu)
Từ khóa