Bỏ qua, đến nội dung chính
Localis

Không gian di sản

Đồi Tức Dụp

Ngọn đồi đá của núi Cô Tô với hệ thống hang đá từng là căn cứ Tỉnh ủy An Giang, di tích lịch sử cách mạng cấp quốc gia từ năm 1985.

Ô Lâm, An Giang

Câu chuyện

Từ trung tâm Tri Tôn đi khoảng 8 km là tới đồi Tức Dụp, một ngọn đồi nhỏ ở phía tây núi Cô Tô trong vùng Bảy Núi, nay thuộc xã Ô Lâm, tỉnh An Giang. Người Khmer gọi nơi này là Tức Chúp, nghĩa là ngọn đồi có nước chảy về đêm. Đồi cao khoảng 200 đến 300 m tùy nguồn, do hàng nghìn khối đá granite chồng lên nhau, bên trong là những hang thông nhau mà người địa phương gọi là lò ảng.

Chính cấu trúc đó khiến Tức Dụp thành căn cứ kháng chiến từ năm 1956; năm 1965 cơ quan Tỉnh ủy An Giang đóng tại đây. Mốc được nhắc nhiều nhất là cuộc chiến đấu 128 ngày đêm, theo Địa chí An Giang từ 17/11/1968 đến 24/3/1969, khi lực lượng giữ đồi chưa tới một trăm người bám trụ trong các lò ảng. Báo An Giang giải thích cái tên "ngọn đồi 2 triệu đô la" theo hai cách: số tiền bom đạn phía Mỹ đổ xuống đồi, hoặc khoản tiền treo thưởng cho đơn vị chiếm được đồi. Ngày 1/4/1985, Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng nơi đây là di tích lịch sử cách mạng cấp quốc gia (Quyết định 666/VH-QĐ).

Một vòng tham quan thường bắt đầu ở Nhà Truyền thống và phòng sa bàn dưới chân đồi, nơi trưng bày hình ảnh, hiện vật và mô hình diễn biến trận đánh. Sau đó bạn lên Đền tưởng niệm thắp hương cho các liệt sĩ, rồi theo bậc thang lên những hang mang tên chức năng cũ: Hội trường C6, hang Tỉnh ủy, hang Quân y, hang Tuyên huấn, hang Dân y. Các hang chính đã lát sàn ván, có điện chiếu sáng; Hội trường C6 dựng lại cảnh họp bàn tác chiến.

Cần biết trước: Tức Dụp hôm nay vừa là di tích vừa là khu du lịch do Công ty Cổ phần Du lịch An Giang (thuộc Tập đoàn Sao Mai) khai thác, có thu phí vào cổng. Quanh chân đồi có nhà hàng, hồ chèo thuyền, vườn thú, tiểu cảnh hoa và khu bắn súng đạn thật kiểu thể thao quốc phòng, dễ làm loãng không khí nếu bạn đến vì lịch sử; đầu năm 2025 chính quyền huyện Tri Tôn cũ từng đề xuất tách riêng phạm vi di tích để quản lý. Mức phí, giờ mở cửa chưa có công bố chính thức, nên hỏi trước.

Lò ảng vốn nhỏ hẹp, thiếu sáng; nên đi giày đế bám, chú ý đầu ở chỗ trần thấp, người đi lại khó khăn chỉ nên xem khu chân đồi. Đường tỉnh 959 và 955B trong vùng được báo tỉnh phản ánh là xuống cấp (9/2025).

Đây là nơi tưởng niệm những người đã hy sinh: ăn mặc lịch sự, giữ yên lặng ở đền và trong các hang, không leo trèo, khắc vẽ lên đá. Ô Lâm có hơn 65% dân số là người Khmer; khi ghé chùa Khmer quanh vùng, hãy cởi giày trước chánh điện và hỏi trước khi chụp ảnh.

Tức Dụp hợp với người quan tâm lịch sử kháng chiến vùng Bảy Núi, đoàn học sinh, cựu chiến binh, gia đình muốn ghép tham quan với vui chơi. Nếu bạn muốn một căn cứ kháng chiến do chính quyền địa phương trùng tu làm điểm du khảo về nguồn, hãy đến căn cứ Ô Tà Sóc trên núi Dài, cùng xã Ô Lâm, di tích quốc gia từ năm 2001, cũng là căn cứ của Tỉnh ủy An Giang.

Có gì để trải nghiệm

  • Tham quan Nhà Truyền thống và phòng sa bàn
  • Thắp hương tại Đền tưởng niệm liệt sĩ
  • Đi bộ lên hang: Hội trường C6, hang Tỉnh ủy, hang Quân y
  • Xem phim tư liệu tại khu di tích
  • Chèo thuyền, thể thao quốc phòng của khu du lịch (hỏi trước)
  • Ghép tuyến với căn cứ Ô Tà Sóc, hồ Ô Thum

Từ khóa

  • di tích lịch sử cách mạng
  • di tích quốc gia
  • hang đá
  • núi Cô Tô
  • Thất Sơn
  • Ô Lâm
  • Tri Tôn
  • An Giang