Làng dệt thổ cẩm Văn Giáo là nơi phụ nữ Khmer ở ấp Srây Skoth và ấp Mằng Rò, xã An Cư (trước là xã Văn Giáo, thị xã Tịnh Biên), còn giữ khung cửi dệt lụa. Rừng tràm Trà Sư cũng thuộc xã này. Theo các nghệ nhân, xưa nhà nào trong phum sóc cũng có khung cửi, thiếu nữ Khmer biết dệt trước khi lấy chồng để tự may trang phục cưới.

Nghề từng suy giảm vì vải dệt máy rẻ. Năm 1998, Tổ chức CARE (Australia) cùng Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh An Giang triển khai dự án khôi phục làng dệt; hợp tác xã dệt thổ cẩm ra đời sau đó, các nguồn ghi năm 2000 hoặc 2002. Năm 2006, sản phẩm được bảo hộ nhãn hiệu tập thể "Lụa thổ cẩm Văn Giáo", hàng bán ra mang thương hiệu "Silk Khmer". Đầu năm 2023, xà rông của làng đạt OCOP 3 sao. Về công nhận làng nghề, báo chí ghi hai mốc khác nhau là năm 2007 và năm 2022.

Điều làm nên thổ cẩm Văn Giáo là khâu "bắt bông". Trước khi nhuộm, người thợ phải hình dung sẵn hoa văn, mắc lọn tơ thành mành treo trên cột nhà rồi buộc kín từng đoạn để nhuộm lần lượt từng màu; nhuộm xong tơ cho một tấm có khi mất cả tháng. Theo một nghệ nhân, cả làng chỉ 4 đến 5 người định hình được hoa văn. Hoa văn lấy hình ngôi chùa, hoa lá, hình tượng Đức Phật. Một thợ giỏi mất 5 đến 7 ngày cho một sản phẩm. Hàng chính là xà rông, khăn choàng cổ, phông màn cửa.

Đến làng, bạn có thể xem các công đoạn quay tơ, nhuộm, bắt bông và dệt trên khung gỗ tại nhà thợ và hợp tác xã. Tạp chí Làng nghề Việt Nam (2/2026) ghi du khách được thử nhuộm, buộc sợi chỉ màu, thử dệt theo mẫu và mặc trang phục dân tộc; một số đơn vị lữ hành đã ghép làng vào tuyến Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam, rừng tràm Trà Sư, Núi Cấm. Cuối năm, thợ dệt tất bật làm hàng Tết.

Cần biết trước: làng đang nhỏ dần. Khi lập hợp tác xã có 71 hộ, 126 xã viên; năm 2026 còn 36 hộ, 63 thành viên. Báo An Giang (9/2023) ghi nhà trưng bày và 10 khung dệt được hỗ trợ từ năm 2014 đã xuống cấp, giá thành cao nên khó bán cho khách trong nước, các hộ vẫn làm riêng lẻ. Chưa có giờ đón khách, giá hay số liên hệ công bố chính thức, nên nhờ lữ hành hoặc UBND xã An Cư liên hệ trước.

Thổ cẩm gắn với đời sống tín ngưỡng của người Khmer: phụ nữ dùng để may áo cưới, mặc đi chùa, trang trí nơi thờ phượng. Tấm vải có hình Đức Phật hay ngôi chùa thì cầm nhẹ tay, không trải ngồi, không đặt xuống đất. Xin phép trước khi vào nhà, trước khi chụp người đang dệt. Nên mua trực tiếp từ thợ hoặc hợp tác xã.

Làng hợp với người thích nghề thủ công, muốn hiểu văn hóa Khmer Bảy Núi và chịu dành thời gian xem một tấm vải thành hình; chưa hợp với ai cần vé, giờ mở cửa cố định. Nếu muốn xem một nghề dệt đã là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, nghề dệt thổ cẩm của người Chăm ở xã Châu Phong (ghi danh năm 2023) là lựa chọn khác trong tỉnh.