Hồ Kẻ Gỗ nằm ở xã Cẩm Duệ, cách trung tâm tỉnh Hà Tĩnh chưa đầy 20 km về phía tây nam, giữa vùng rừng của Khu bảo tồn thiên nhiên Kẻ Gỗ. Hồ chứa khoảng 345 triệu m³ nước, dài gần 30 km, là hồ thủy lợi lớn thứ hai của tỉnh sau hồ Ngàn Trươi.

Kẻ Gỗ vốn là tên một làng Việt cổ nằm dọc sông Rào Cái. Mùa nắng sông cạn, mùa mưa nước dữ; người Pháp từng thiết kế và làm dở một số hạng mục đập từ đầu thế kỷ 20. Ngày 26/3/1976, công trình đại thủy nông Kẻ Gỗ được khởi công với hàng vạn người Nghệ Tĩnh tham gia; ngày 3/2/1977 hồ bắt đầu được đưa vào sử dụng. Mốc hoàn thành các nguồn ghi năm 1979 hoặc 1980. Hồ đi vào bài hát "Người đi xây hồ Kẻ Gỗ" của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý.

Trên một hòn đảo trong lòng hồ có Đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn, do tỉnh xây dịp kỷ niệm 180 năm thành lập tỉnh (2011) để ghi nhớ người đã chỉ đạo, giúp đỡ cho công trình được khởi công. Từ tháng 4/2017, bạn đi bộ ra đảo qua cây cầu dài 132 m.

Ít người biết dưới lòng hồ còn một di tích chiến tranh. Năm 1972, trên đoạn đường chiến lược 22 ở vùng Đá Bạc, quân đội làm sân bay dã chiến Libi; sân bay bị máy bay B52 đánh phá khi vừa cơ bản hoàn thành. Vào những tháng hè, khi nước rút để tưới ruộng, nền sân bay và các hố bom lộ ra. Bên hồ nay có đền thờ anh hùng liệt sĩ với hai tấm bia ghi tên người hy sinh ở chiến trường Kẻ Gỗ.

Khách đến đây thường ngắm hồ, chụp ảnh ở cây cầu, dạo thuyền qua các đảo nhỏ, cắm trại và dâng hương ở hai ngôi đền. Dịp 30/4, 1/5/2026, lượng khách có lúc gấp ba ngày thường.

Dịch vụ còn ít, và chính Ban quản lý cũng nói vậy: họ dự kiến xây thêm nhà hàng, nhà nghỉ, nâng cấp tàu thuyền. Mực nước hồ lên xuống theo mùa tưới nên cảnh hồ mùa nắng nóng khác nhiều so với mùa nước đầy. Dự án nâng cấp đập chính và xây tràn xả lũ mới dự kiến hoàn thành cuối tháng 10/2026, bạn có thể gặp công trường ở khu đầu mối. Giá vé, giá thuyền chưa có công bố chính thức, nên hỏi tại chỗ.

Đừng tự ý tắm hồ: báo Hà Tĩnh từng ghi nhận khách tắm hồ rồi chết đuối. Ở hai ngôi đền, ăn mặc gọn gàng và giữ trật tự.

Hồ Kẻ Gỗ hợp cho nửa ngày đi từ trung tâm tỉnh, cho gia đình và người quan tâm lịch sử. Nếu bạn muốn mặt hồ lớn hơn và rừng sâu hơn, hồ Ngàn Trươi ở xã Vũ Quang là lựa chọn khác, đường xa hơn.