Làng nghề
Làng mộc Thái Yên
Làng nghề mộc gần 400 năm ở xã Đức Thịnh, gần 1.100 hộ làm bàn ghế, giường tủ, đồ thờ, có nhãn hiệu tập thể "Mộc Thái Yên" từ năm 2019.
Câu chuyện
Làng mộc Thái Yên nay thuộc xã Đức Thịnh, tỉnh Hà Tĩnh. Thái Yên vốn là tên một xã của huyện Đức Thọ cũ, năm 2020 nhập với hai xã bên cạnh thành xã Thanh Bình Thịnh, đến 01/7/2025 lại nhập tiếp thành xã Đức Thịnh. Dù tên xã đổi mấy lần, người mua đồ gỗ ở Hà Tĩnh vẫn gọi nơi này là Thái Yên.
Nghề mộc ở đây có từ khoảng đầu thế kỷ XVII, tức gần 400 năm theo Nhân Dân và TTXVN; báo tỉnh thường viết "hơn 400 năm". Theo lời các bậc cao niên được VOV ghi lại, lúc đầu thợ làng chỉ làm mâm, khay, hương án để thờ, rồi đi các nơi học đóng bàn ghế, giường tủ, tràng kỷ và nhận chạm long, ly, quy, phượng cho đình chùa, lăng tẩm.
Ngày nay cả xã có gần 1.100 hộ làm mộc với hơn 2.000 lao động, nghề mộc chiếm 45% tổng giá trị sản phẩm của địa phương. Hàng làm ra gồm bàn ghế, giường tủ, cửa gỗ, bàn thờ và đồ thờ, lục bình, hoành phi, câu đối, từ các loại gỗ như lim, dổi, gõ, vàng tâm. Năm 2019, Cục Sở hữu trí tuệ cấp nhãn hiệu tập thể "Mộc Thái Yên" cho Hội Nghề mộc Thái Yên. Người làng chỉ một cách nhận hàng Thái Yên: mối, mộng không dùng đinh vít kim loại.
Bạn sẽ gặp hai kiểu không gian. Một là các dãy cửa hàng trưng bày ở cụm công nghiệp Thái Yên, nơi dễ xem và so mẫu. Hai là những ngõ xóm nhà ở liền xưởng, gỗ xếp dọc lối đi, tiếng cưa, bào, đục gần như suốt ngày. Nhiều xưởng nhận làm theo thiết kế riêng, nên nếu định đặt hàng, bạn cần dành cả buổi để đi vài nơi, đo vẽ và hẹn ngày giao.
Hạn chế nên biết: đây là làng sản xuất chứ không phải điểm tham quan có người đón. Trong xóm có bụi gỗ, mùi sơn PU và tiếng máy; nhiều ngõ chưa đầy 5 m, hai bên san sát xưởng, gỗ và mùn cưa có chỗ lấn cả lối đi. Hàng bán chạy nhất vào các tháng giáp Tết, cuối tuần khách đông; có năm sức mua yếu, xưởng chỉ làm cầm chừng.
Vào xưởng, bạn nên hỏi chủ trước, đứng xa máy cưa, máy bào, không hút thuốc vì vật liệu rất dễ cháy. Trong làng có Nhà thờ Tổ sư nghề mộc, nơi làm lễ giỗ tổ đầu năm âm lịch, và Đền Thái Yên; đó là nơi thờ tự của làng.
Nơi này hợp với người đang cần mua hoặc đặt đồ gỗ, người thích xem thợ chạm, tiện gỗ. Nếu bạn ở miền Bắc và chỉ muốn xem một làng gỗ lớn, Đồng Kỵ (Bắc Ninh) là nơi chính chủ đầu tư cụm công nghiệp Thái Yên từng lấy làm hình mẫu.
Có gì để trải nghiệm
- Xem, mua đồ gỗ ở cụm công nghiệp Thái Yên
- Đặt đồ gỗ nội thất, đồ thờ theo thiết kế riêng
- Xem thợ làm gỗ tại xưởng khi chủ xưởng đồng ý
- Mua lục bình, đồ lưu niệm bằng gỗ
Từ khóa